بررسی برخی خصوصیات رویشگاهی Zygophyllum eurypterum در شهرستان سروستان، استان فارس

پراکنش گونه های گیاهی در اکوسیستم های مرتعی تحت تاثیر عوامل اکولوژیکی قرار دارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی برخی ویژگی های رویشگاهی Zygophyllum eurypterum در شهرستان سروستان، استان فارس است. به این منظور، پس از تعیین محدوده رویشگاه، سه ترانسکت مستقر و در راستای هر ترانسکت ۱۰ پلات ۲×۲ متر مربعی برداشت شد. در هر پلات، ویژگی های تعداد پایه، تاج پوشش و ارتفاع بوته گیاه قیچ و همچنین ۱۵ نمونه خاک از عمق ریشه دوانی گیاه، جهت تعیین ویژگی های خاک برداشت شد. پارامترهای خاک شامل درصد کربن آلی، قابلیت هدایت الکتریکی، اسیدیته، آهک، گچ، سولفات، کلسیم و منیزیم برداشت شد. داده های به دست آمده از نمونه های خاک و پوشش گیاهی با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. برای بررسی همبستگی بین متغیرهای خاکی و خصوصیات گیاهی از آزمون های آماری مانند ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. همچنین، جهت تعیین تاثیر پارامترهای خاکی بر پراکنش گیاه، مدل های رگرسیونی به کار گرفته شد. نتایج نشان داد میانگین فاکتورهای درصد پوشش ۳۳/۱۹ درصد، قطر اول تاج پوشش ۴۳/۱ متر، قطر دوم تاج پوشش ۴۶/۱ متر و ارتفاع گیاه قیچ ۸۸/۰ متر می باشد. گیاه قیچ در خاک های متمایل به اسیدی (۷/۱۰ - ۷/۳۰) و با هدایت الکتریکی ۷/۲ دسی زیمنس بر متر پراکنش دارد. همچنین، میانگین درصد ماده آلی ۲۳/۱، غلظت کلر و سولفات به ترتیب ۱۹/۳ و ۸۹/۴۵ می باشد. میانگین ظرفیت تبادل کاتیونی ۷۷/۱۰ می باشد. در مجموع، تحقیق حاضر نشان می دهد که گونه Z. eurypterum دارای سازگاری نسبی با شرایط خاکی خاص منطقه سروستان است و می تواند به عنوان گونه ای مقاوم در طرح های اصلاح، احیا و مدیریت پایدار مراتع مناطق خشک و نیمه خشک مدنظر قرار گیرد. با این حال، پیشنهاد می شود در مطالعات آتی، سایر متغیرهای محیطی نیز مورد ارزیابی قرار گیرند تا درک جامع تری از نیازهای اکولوژیکی این گونه فراهم شود.

کلیدواژه ها:

آت اکولوژی ، اصلاح و احیاء مراتع ، اکوسیستم های مرتعی ، قیچ