نقش پایدارکننده ها در بهبود پایداری نانوادجوانت های معدنی و لیپیدی: مکانیسم ها، انواع و کاربردها در سامانه های دارویی

نانوادجوانت ها با وجود پتانسیل بالای خود در بهبود کارایی ترکیبات فعال در کشاورزی، داروسازی و صنایع شیمیایی، به دلیل نسبت سطح به حجم بالا، ذاتا ناپایدار بوده و مستعد تجمع، انعقاد و ته نشینی هستند. این مطالعه با هدف بررسی نقش حیاتی مواد پایدارکننده در غلبه بر این چالش و بهبود پایداری طولانی مدت نانوادجوانت ها انجام شده است. نتایج نشان می دهد که مواد پایدارکننده با سه مکانیسم اصلی از آگلومره شدن نانوذرات جلوگیری می کنند: مکانیسم الکترواستاتیک مبتنی بر ایجاد دافعه الکتریکی بین ذرات همنام که به شدت به قدرت یونی محیط حساس است و مکانیسم فضایی مبتنی بر ایجاد مانع فیزیکی توسط زنجیرهای پلیمری که در برابر نمک و تغییرات pH مقاوم تر است. مکانیسم سوم و پیشرفته تر، الکترواستریک، ترکیبی از دو مکانیسم قبلی بوده و بالاترین سطح پایداری را در شرایط محیطی خشن (شوری بالا، pH اسیدی یا بازی) فراهم می آورد. انتخاب آگاهانه نوع ماده پایدارکننده بر اساس ماهیت نانوادجوانت و شرایط محیط کاربردی، نقش تعیین کننده ای در موفقیت فرمولاسیون های نانو دارد. پایدارکننده های پلیمری مانند PEG و کیتوزان به دلیل ارائه مکانیسم فضایی و الکترواستریک، گزینه های برتری برای کاربردهای عملی و تجاری در محیط های واقعی محسوب می شوند. توسعه پایدارکننده های زیست تخریب پذیر و هوشمند، جهت آینده تحقیقات در این حوزه خواهد بود.

کلیدواژه ها:

نانوادجوانت ، پایدارکننده ، پایداری کلوئیدی ، مکانیسم الکترواستاتیک ، مکانیسم فضایی