بررسی اپیدمیولوژیک و عوامل خطر مرتبط با بیماری کیست هیداتید در استان لرستان طی سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲: یک مطالعه مقطعی مبتنی بر داده های ثبت شده.

زمینه و هدف: کیست هیداتید (کیستیک اکینوکوکوزیس) یکی از مهم ترین بیماری های مشترک بین انسان و دام با بار جهانی قابل توجه است که در ایران به ویژه در مناطق غربی کشور شیوع قابل توجهی دارد. استان لرستان به عنوان یکی از کانون های بومی این بیماری، نیازمند بررسی دقیق اپیدمیولوژیک و شناسایی عوامل خطر مرتبط است. این مطالعه با هدف بررسی روند زمانی، توزیع فراوانی و عوامل خطر مرتبط با بیماری کیست هیداتید در استان لرستان طی سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ انجام شد.روش ها: این پژوهش یک مطالعه توصیفی-تحلیلی از نوع مقطعی بود که بر روی کلیه موارد جدید بیماری کیست هیداتید ثبت شده در سامانه مرکز مدیریت بیماری های واگیر استان لرستان در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ انجام شد. روش نمونه گیری به صورت سرشماری بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار) در نرم افزار STATA نسخه ۱۶ تحلیل شدند. مطالعه با کد اخلاق IR.LUMS.REC.۱۴۰۴.۱۶۷ تایید شد.یافته ها: طی دوره ۱۳ ساله مطالعه، ۳۳۹ مورد جدید کیست هیداتید شناسایی شد. روند موارد تشخیص داده شده نشان داد که در سال های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۳ تنها ۶/۲۰ درصد موارد ثبت شده است و از سال ۱۴۰۰ به بعد روند افزایشی چشمگیری داشته است به طوری که در سه سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲، ۱/۲۵ درصد کل موارد تشخیص داده شده است. بیشترین فراوانی مربوط به سال ۱۴۰۲ با ۶۴ مورد (۹/۱۸ درصد) و کمترین مربوط به سال ۱۳۹۱ با ۱۴ مورد (۱/۴ درصد) بود. از نظر تماس با سگ، ۱۷۳ نفر (۵۱ درصد) سابقه تماس با سگ داشتند که از این میان، ۸۶ نفر (۷/۴۹ درصد) کمتر از ۵ سال سابقه تماس داشتند. از نظر نحوه مصرف سبزیجات خام، ۱۷۱ نفر (۴/۵۰ درصد) تنها با آب، ۹۲ نفر (۱/۲۷ درصد) با آب و مواد شوینده و ۱۴ نفر (۱/۴ درصد) با آب و مواد ضدعفونی کننده سبزیجات را شستشو می دادند.نتیجه گیری: مطالعه حاضر نشان داد که کیست هیداتید در استان لرستان طی سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ دارای روند افزایشی بوده است. تماس با سگ و روش های نامناسب شستشوی سبزیجات از عوامل خطر مهم در این استان هستند. اجرای برنامه های آموزشی در زمینه شستشوی صحیح سبزیجات و کنترل سگ های ولگرد برای کاهش بار بیماری ضروری است.

کلیدواژه ها:

کیست هیداتید ، اکینوکوکوزیس ، عوامل خطر ، تماس با سگ ، سبزیجات ، لرستان