تاثیر کیفیت خواب و حمایت همسر بر سلامت روان مادران باردار با نقش میانجی تاب آوری روان شناختی

مقدمه: بارداری یکی از بحرانی ترین دوره های زندگی زنان است که با تغییرات گسترده فیزیولوژیک، هورمونی و روان شناختی همراه بوده و می تواند سلامت روان مادر را تحت تاثیر قرار دهد. با توجه به شیوع بالای اختلالات روانی و مشکلات خواب در دوران بارداری و نقش محافظتی حمایت همسر و تاب آوری، این پژوهش با هدف ارائه مدل علی سلامت روان مادران باردار بر اساس کیفیت خواب و حمایت همسر با نقش میانجی تاب آوری روان شناختی انجام شد. روش کار: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا توصیفی-همبستگی از نوع مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی-درمانی شهر تهران در شش ماهه دوم سال ۱۴۰۴ بودند که از میان آن ها ۳۸۶ نفر به روش تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های کیفیت خواب پیتزبورگ، حمایت اجتماعی (MOS-SSS)، سلامت عمومی (GHQ-۱۲) و تاب آوری کانر-دیویدسون (CD-RISC-۶) بودند. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و SmartPLS و با روش مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی تحلیل شدند.یافته ها: نتایج نشان داد که تمامی هفت فرضیه پژوهش در سطح اطمینان ۹۹ درصد تایید شدند. کیفیت خواب با ضریب مسیر برابر با ۰.۲۸۵، حمایت همسر با ضریب مسیر برابر با ۰.۱۹۲ و تاب آوری روان شناختی با ضریب مسیر برابر با ۰.۳۱۶ تاثیر مثبت و معناداری بر سلامت روان داشتند. همچنین کیفیت خواب با ضریب مسیر برابر با ۰.۲۳۴ و حمایت همسر با ضریب مسیر برابر با ۰.۳۴۲ بر تاب آوری تاثیر مستقیم داشتند. تاب آوری نقش میانجی نسبی در رابطه بین کیفیت خواب با ضریب غیرمستقیم برابر با ۰.۰۷۴ و حمایت همسر با ضریب غیرمستقیم برابر با ۰.۱۰۸ با سلامت روان ایفا کرد. مدل پژوهش با شاخص GOF برابر با ۰.۴۱۵ از برازش قوی برخوردار بود.نتیجه گیری: کیفیت خواب و حمایت همسر با تاثیر مستقیم و غیرمستقیم از طریق تقویت تاب آوری، نقش اساسی در تامین سلامت روان مادران باردار دارند. ادغام غربالگری کیفیت خواب و سلامت روان در مراقبت های دوران بارداری، آموزش بهداشت خواب، مشاوره مبتنی بر حمایت همسر و مداخلات روان شناختی مبتنی بر تاب آوری برای ارتقای سلامت روان مادران باردار پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، کیفیت خواب ، حمایت همسر ، تاب آوری روان شناختی ، مادران باردار