کاربرد فرایندهای سبز فشار بالا مایکروویو، میدان الکتریکی پالسی، امواج فراصوت، فشار بالا سیال فوق بحرانی، حلال های عمیق بحرانی، حلال های عمیق طبیعی (NADES) و آنزیمی جهت استخراج عصاره گیاه Veronica montana L در مواد غذایی

گیاه Veronica montana L یکی از گونه های ارزشمند خانواده Plantaginaceae است که به دلیل دارا بودن ترکیبات زیست فعال شامل فلاونوئیدها، فنول ها و مشتقات اسید کافئیک توجه گسترده ای در حوزه صنایع غذایی دارویی و تولید فرآورده های عملکردی به خود جلب کرده است. با توجه به گرایش روزافزون صنایع غذایی به استفاده از ترکیبات طبیعی به ویژه آنتی اکسیدان ها و ضد میکروب های گیاهی، انتخاب روش استخراج مناسب که قادر به حفظ کیفیت و افزایش بازده این ترکیبات باشد اهمیت ویژه ای دارد. روش های سنتی استخراج مانند سوکسله و خیساندن به علت مصرف بالای انرژی، زمان طولانی فرآیند و امکان تخریب حرارتی ترکیبات حساس کارایی محدودی دارند. در مقابل فناوری های سبز شامل فشار بالا (HP)، مایکروویو (MAE)، میدان الکتریکی پالسی (PEF)، امواج فراصوت (UAE)، استخراج با سیال فوق بحرانی (SC-CO۲)، حلال های عمیق بحرانی (DES)، حلال های عمیق طبیعی (NADES) و استخراج آنزیمی (EAE) به عنوان روش های نوین کارآمد و سازگار با محیط زیست معرفی شده اند. این روش ها با کاهش دما و زمان فرآیند، افزایش نفوذپذیری سلولی، بهبود انتقال جرم و جلوگیری از تخریب ترکیبات حرارت حساس امکان بازیابی کارآمدتر ترکیبات زیست فعال گیاه Veronica montana را فراهم می آورند. مطالعات نشان داده اند که روش های مبتنی بر امواج فراصوت و مایکروویو به طور قابل توجهی بازده استخراج را افزایش می دهند در حالی که SC-CO۲ و NADES به دلیل انتخاب پذیری بالا برای ترکیبات فنولی پایداری بیشتری ایجاد می کنند. همچنین استخراج آنزیمی با تجزیه دیواره سلولی آزادسازی هدفمند متابولیت ها را تسهیل می کند. به طور کلی استفاده از فناوری های سبز می تواند جایگزین مناسبی برای روش های کلاسیک بوده و بستر مناسبی برای توسعه کاربردهای صنعتی عصاره Veronica montana فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

Veronica montana L ، فناوری های سبز استخراج ، امواج فراصوت ، مایکروویو ، سیال فوق بحرانی ، حلال های عمیق طبیعی NADES