فناوری های نوین بسته بندی هوشمند و فعال بر پایه پلیمرهای طبیعی و مصنوعی حاوی عصاره رزماری

در افزایش ماندگاری و تشخیص فساد گوشت گوسفندی مسعود وفائی مطلق دکتر عباس جهان بخشی ۲ دکتر کاظم کریمی۳ دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین – پیشوا، دانشکده کشاورزی، گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی. گوشت گوسفند یکی از منابع مهم پروتئین با ارزش غذایی بالا است اما به دلیل رطوبت زیاد، فعالیت آبی بالا و محتوای مواد مغذی به سرعت مستعد رشد میکروارگانیسم ها و فساد می شود. در سال های اخیر استفاده از فناوری های بسته بندی فعال و هوشمند به عنوان روشی موثر برای افزایش ماندگاری، حفظ کیفیت حسی و تضمین ایمنی محصول مورد توجه قرار گرفته است. بسته بندی فعال شامل فیلم های بر پایه پلیمرهای طبیعی مانند نشاسته، کیتوزان و ژلاتین و مصنوعی نظیر PET و PP است که می توانند با افزودن ترکیبات آنتی اکسیدانی و ضدباکتریایی مانند عصاره رزماری رشد میکروب ها و اکسیداسیون چربی را کنترل کنند. علاوه بر این حسگرها و برچسب های هوشمند مبتنی بر تغییر رنگ با pH یا ترکیبات فرار حاصل از فساد امکان پایش بصری و غیر مخرب تازگی گوشت را فراهم می کنند. این مقاله مروری با تحلیل مطالعات اخیر به بررسی مزایا و محدودیت های استفاده از پلیمرهای طبیعی و مصنوعی در ساخت فیلم های فعال، نقش عصاره رزماری و سایر ترکیبات گیاهی در کاهش شاخص های فساد مانند TVB-N و TBARS، و کاربرد فناوری حسگرهای هوشمند برای تشخیص فساد گوشت می پردازد. همچنین چالش های موجود از جمله پایداری حسگرها، هزینه تولید و انتقال این فناوری ها به مقیاس صنعتی و چشم انداز پژوهش های آینده شامل ترکیب عصاره های چندگانه، نانوذرات ضدباکتریایی و فیلم های نانوساختار مورد بحث قرار گرفته است. نتایج مروری نشان می دهد ترکیب پلیمرهای زیست تخریب پذیر با عصاره های گیاهی و حسگرهای هوشمند ضمن افزایش ایمنی، پایداری و کیفیت حسی محصول می تواند رویکردی موثر و پایدار برای کاهش ضایعات و ارتقای تازگی گوشت فراهم کرده و به توسعه بسته بندی های نسل جدید کمک نماید.

کلیدواژه ها:

بسته بندی هوشمند ، بسته بندی فعال ، عصاره رزماری ، پلیمر طبیعی ، پلیمر مصنوعی ، گوشت گوسفندی ، حسگر pH