ارزیابی ریسک انتقال بیماریهای خونی و طراحی برنامه پیشگیرانه در کارکنان بخشهای پرخطر بیمارستان با استفاده از روش FMEA و ماتریس ریسک

کارکنان بخشهای پرخطر بیمارستان مانند اورژانس، اتاق عمل، دیالیز و ICU به دلیل تماس مکرر با خون و مایعات بیولوژیکی، در معرض خطر انتقال بیماریهای خونی نظیر هپاتیت B، هپاتیت C و HIV قرار دارند. این پژوهش با هدف ارزیابی علمی این ریسک ها با استفاده از روش تحلیل حالت شکست و اثرات آن (FMEA) و ماتریس ریسک انجام شد. نقاط ضعف روش های موجود شامل فقدان رویکردهای نظام مند در مدیریت ریسک های بیولوژیکی در ایران بود. ایده پیشنهادی ترکیب FMEA و ماتریس ریسک برای شناسایی، اولویت بندی و ارائه راهکارهای پیشگیرانه بود. داده ها از ۱۳۲ نفر نمونه گیری کوکران با ابزارهای پرسشنامه، مشاهده، مصاحبه و فرم های FMEA جمع آوری شد. نتایج نشان داد که نیدل استیک (RPN=۵۰۴)، بستن مجدد سرسوزن (RPN=۳۳۶) و پاشش خون به چشم و صورت (RPN=۲۸۸) بالاترین ریسک ها را دارند و ۵۸ مخاطرات سیستم را تشکیل می دهند. تحلیل پارتو و ماتریس ریسک اولویت بندی را تایید کرد. اقدامات پیشنهادی شامل آموزش، تامین فوری تجهیزات حفاظتی (PPE) و استانداردسازی دفع وسایل تیز است. شبیه سازی Monte Carlo کاهش ۵۰ RPN را پیش بینی کرد. این مطالعه الگویی عملی برای ارتقای ایمنی شغلی در بیمارستان های ایران ارائه می دهد که با استانداردهای بین المللی (ISO ۴۵۰۰۱) همخوانی دارد.

کلیدواژه ها:

بیماریهای خونی ، FMEA ، ماتریس ریسک ، ایمنی شغلی ، بیمارستان