راه کارهای ارتقای سواد عاطفی دانش آموزان با بهره گیری از ظرفیت های آموزشی هنرهای تجسمی در مدرسه

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین راه کارهای ارتقای سواد عاطفی دانش آموزان از طریق بهره گیری هدفمند از ظرفیت های آموزشی هنرهای تجسمی در مدرسه انجام شده است، چرا که سواد عاطفی شامل توانایی شناخت، نام گذاری، بیان و مدیریت هیجان های فردی و درک عواطف دیگران است و نقش مهمی در سازگاری تحصیلی و سلامت روان دارد. با توجه به ماهیت خلاقانه هنرهای تجسمی، این حوزه بستری امن برای بیان تجربه های عاطفی فراهم می سازد؛ لذا این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کیفی، از طریق مطالعه منابع کتابخانه ای و اسناد آموزشی صورت گرفته است. روند پژوهش بر پایه تحلیل محتوای مطالب و طبقه بندی مفاهیم مرتبط با سواد عاطفی و آموزش هنر طراحی شد و در مدل تحلیل، مولفه هایی همچون خودآگاهی هیجانی، همدلی و بیان عاطفی با فعالیت های هنری تطبیق یافتند. یافته ها نشان داد نقاشی آزاد، تصویرسازی احساسات، ساخت کاردستی، رنگ آمیزی، طراحی گروهی و گفت وگو درباره آثار هنری، در تقویت بیان و شناخت عواطف نقش بسزایی دارند و فعالیت های گروهی، فرصت تمرین همدلی و پذیرش دیدگاه دیگران را فراهم می کنند. استفاده از عناصر بصری به دانش آموزان کمک می کند احساسات دشوار را به شیوه ای سازنده ابراز کنند و نتایج حاکی از آن است که ادغام هدفمند آموزش هنر با فعالیت های تربیتی، می تواند از تنش های هیجانی و تعارض های بین فردی در مدرسه بکاهد؛ لذا برای تحقق این امر، توانمندسازی معلمان و همکاری آنان با مشاوران مدرسه ضروری است و در نهایت می توان گفت هنرهای تجسمی ظرفیتی اثربخش برای ارتقای سواد عاطفی و بهبود فضای روانی-اجتماعی مدرسه محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

سواد عاطفی ، هنرهای تجسمی ، دانش آموزان ، آموزش هنر ، مدرسه ، هوش هیجانی ، سلامت روان