تحلیل تطبیقی ابزارهای برنامه ریزی محیط زیستی در تحقق توسعه پایدار با تاکید بر ارزیابی راهبردی محیط زیستی (SEA)

برنامه ریزی محیط زیستی مجموعه ای از فرآیندها و ابزارهایی است که با هدف ادغام ملاحظات زیست محیطی در تصمیم گیری های توسعه ای عمل می کند. در این مقاله مروری کارایی و ویژگی های ابزارهای اصلی این حوزه به ویژه ارزیابی اثرات زیست محیطی (EIA) و ارزیابی راهبردی محیط زیستی (SEA) در تحقق اهداف توسعه پایدار مورد بررسی تطبیقی قرار گرفته است. پژوهش های بین المللی نشان می دهد که هرچند EIA نقش مهمی در کنترل پیامدهای پروژه ها دارد، اما SEA با پرداختن به سطح سیاست ها و برنامه ها قابلیت پیشگیرانه و راهبردی بیشتری در جهت پایداری دارد. مرور مطالعات اخیر بیانگر آن است که ترکیب این دو ابزار با فناوری هایی مانند GIS می تواند موجب ارتقای اثربخشی برنامه ریزی محیطی گردد. نتایج مقاله بیانگر ضرورت گذار از رویکرد پروژه محور به نظام حکمرانی یکپارچه محیط زیست بر پایه SEA و مشارکت ذینفعان است. این بررسی ضمن تبیین چارچوب های نظری، شکاف های اجرایی و چالش های نهادی این ابزارها را در کشورهای در حال توسعه تحلیل می کند.

کلیدواژه ها:

ارزیابی راهبردی محیط زیستی ، ارزیابی اثرات زیست محیطی ، برنامه ریزی محیط زیستی ، توسعه پایدار