سطح آلودگی گروه های مختلف سبزی های کشت شده در مزارع جنوب تهران به فلزات سنگین و ریسک غیر سرطان زایی منتسب به آن ها

(جمهوری اسلامی ایران وزارت علوم، تحقیقات و فناوری شماره مجوز کنگره از وزارت علوم: ۷۶۸۶۸۶۹) زمینه و هدف: سبزی ها از مهم ترین بخش رژیم غذایی سالم در حفظ سلامت انسان دارای اهمیت بالایی هستند، مصرف سبزی های حاوی فلزات سنگین به دلیل تاثیرات سمی آن ها بر سلامت انسان یکی از مهم ترین مسائل به ویژه در سال های اخیر است. فلزات سنگین سمی پس از انتشار در اکوسیستم از طریق فعالیت های طبیعی و انسان محور در سبزی ها انباشته می شوند. احتمال آلودگی آن ها به فلزات سنگین بویژه در زمین های کشاورزی جنوب تهران بالا می باشد. مطالعه ای با هدف بررسی غلظت فلزات سنگین در سبزی های کشت شده در زمین های کشاورزی این منطقه و ارزیابی خطرات بهداشتی منتسب به آن ها انجام شد. روش کار: در این مطالعه نمونه ها از تابستان ۱۴۰۲ تا پاییز ۱۴۰۲ به طور کاملا تصادفی از ۱۴ مزرعه مورد مطالعه در استان تهران با تعداد ۳۲ نمونه از ۵ گروه سبزی با ۵ برداشت نمونه برداری شد. غلظت فلزات کادمیوم، نیکل، سرب، آلومینیوم، جیوه و آرسنیک با استفاده از دستگاه ICP-OES اندازه گیری شد. نتایج: میانگین غلظت کادمیوم، نیکل، سرب و آلومینیوم به ترتیب برابر ۰/۰۴۲، ۰/۲۰۴، ۰/۲۳۰ و ۳/۲۲۸ میلی گرم بر کیلوگرم بود. مقدار کل ریسک غیرسرطان زایی منتسب به تمام فلزات در تمام سبزی ها برای هر دو گروه بزرگسالان و کودکان کمتر از ۱ بود. بالاترین ریسک مربوط به سبزی های برگی و میوه ای با مقادیر کل ضریب خطر برابر ۲۵۰ و ۳۳۰ بود. ریسک منتسب به فلزات در اثر مصرف روزانه تمام سبزی های مورد مطالعه برای کودکان ۶۸۹ و برای بزرگسالان برابر ۲۱۳ بود. گوجه و ریحان قرمز در سبزی ها و سرب و کادمیوم در فلزات سنگین بیشترین سهم را در ایجاد ریسک داشتند. نتیجه گیری: در این مطالعه مشخص شد که غلظت کادمیوم در تمام گروه های سبزی ها در محدوده مجاز اما غلظت سرب در برخی سبزی ها بیش از حد مجاز بود. ارزیابی ریسک نشان داد که ریسک غیرسرطان زایی در محدوده ایمن قرار دارد همچنین مشخص شد که باید به آلودگی سرب و کادمیوم بویژه در سبزی های پرمصرف مانند گوجه و سبزی های برگی توجه ویژه شود.

کلیدواژه ها:

جنوب تهران ، ریسک بهداشتی ، سبزی ها ، فلزات سنگین