بررسی اثر ریزگردها بر سلامت اکوفیزیولوژیک درختان بلوط در جنگلهای زاگرس

موضوع و هدف پدیده گسیل و انتقال فرامرزی ذرات معلق معدنی ریزگرد به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی تغییرات بوم شناختی پایداری زیست بومهای جنگلی را با چالشی جدی مواجه کرده است. هدف از پژوهش، حاضر واکاوی بوم فیزیولوژیک اثرات ریزگرد بر گونههای بلوط و تبیین سازوکارهای فیزیکی و زیست شیمیایی است که منجر به تسریع فرآیند زوال در این تودههای جنگلی میگردد. روش پژوهش این مطالعه با رویکردی تحلیلی-نظام مند و بر پایه سنتز دادههای حاصل از منابع معتبر کتابخانه ای و یافته های میدانی تدوین شده است. در این راستا مسیرهای نفوذ ذرات از سطح برگ سپهر تا سطوح سلولی و همچنین تغییرات در ویژگیهای فیزیکوشیمیایی بستر خاک تحت تاثیر نشست غبار مورد بررسی قرار گرفت تا مدلی جامع از برهم کنش گیاه و ریزگرد ارائه شود. یافته ها و نتایج یافتههای این تحقیق نشان میدهد که نشست فیزیکی ذرات بر سطح برگ علاوه بر افزایش بازتابندگی نوری و کاهش جذب تابش فعال فوتوسنتزی منجر به انسداد مکانیکی روزنههای هوایی و اختلال در هدایت روزنه ای میگردد از منظر بوم فیزیولوژیک ورود آلاینده های همراه و کاتیونهای فلزی به بافت میان برگ محرک القای تنش اکسایشی و تجمع گونه های فعال اکسیژن است که فرآیند پراکسایش چربیهای غشایی و تخریب ساختار کلروپلاست را تسریع میکند این اختلالات در نهایت منجر به کاهش کارایی مصرف نور، اختلال در روابط آبی و تضعیف نظام دفاع ثانویه درختان بلوط در برابر تنشهای زنده مانند آفات چوب خوار و قارچهای زوال میگردد. نتایج این تحقیق چارچوبی نظری برای درک سبب شناسی زوال جنگلهای بلوط ارائه داده و بر لزوم تدوین راهبردهای پایش بوم شناختی در مناطق در معرض بحران تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

ریزگرد ، زیست بوم جنگلی ، گونههای بلوط ، تنش اکسایشی ، زوال درختان ، هدایت روزنه ای