تغییرات آناتومیکی برگ گیاه خرزهره) Nerium oleander در پاسخ به آلودگی هوای منطقه صنعتی پتروشیمی ماهشهر

آلودگی هوا یکی از مهمترین عوامل تنش زای محیطی در مناطق صنعتی است که می تواند باعث بروز تغییرات مورفولوژیکی و آناتومیکی در گیاهان شود. این پژوهش با هدف بررسی اثر آلودگی هوای ناشی از صنایع پتروشیمی ماهشهر بر صفات آناتومیکی گیاه خرزهره Nerium oleander انجام شد. خرزهره به دلیل داشتن برگ های چرمی، اپیدرم ضخیم توانایی تحمل شرایط سخت محیطی به عنوان گونه ای شاخص برای مطالعات زیستی در مناطق آلوده شناخته می شود. نمونه برداری از برگ ها و دمبرگ های گیاه در دو منطقه آلوده منطقه صنعتی پتروشیمی (ماهشهر) و پاک (پارک شقایق واقع در شهرستان شادگان) انجام شد. صفات آناتومیکی از جمله ضخامت اپیدرم، ضخامت کلانشیم، تراکم کرک و طول کرک با استفاده از مقاطع عرضی تهیه شده و میکروسکوپ نوری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که گیاهان منطقه آلوده دارای افزایش معنی دار در ضخامت اپیدرم و کلانشیم بودند در حالی که طول کرک ها کاهش و تراکم آنها افزایش یافت. این تغییرات ساختاری به عنوان سازوکاری تطبیقی برای کاهش نفوذ آلاینده ها، تنظیم تعرق و حفظ تعادل آبی در شرایط تنش مطرح می شوند. در مجموع نتایج این پژوهش بیانگر آن است که گیاه خرزهره با دارا بودن ویژگی های آناتومیکی خاص از مقاومت بالایی در برابر آلودگی هوای صنعتی برخوردار بوده و می تواند به عنوان گونه ای مقاوم و مناسب برای پوشش سبز و بیوسمپتیک در مناطق آلوده صنعتی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

خرزهره ، آلودگی هوا ، صفات آناتومیکی ، برگ ، پاسخ گیاه ، پتروشیمی ماهشهر ، صنایع پتروشیمی