بررسی و براورد هزینه های اقتصادی ناشی از آلودگی هوا در شهرهای بزرگ (تهران، مشهد، اصفهان)

آلودگی هوا یکی از معضلات جدی زیست محیطی در کلان شهرهای ایران محسوب می شود که پیامدهای گسترده ای بر سلامت، بهره وری اقتصادی و رفاه اجتماعی به همراه دارد. این مقاله با هدف مرور نظام مند مطالعات انجام شده پیرامون برآورد هزینه های اقتصادی آلودگی هوا در سه شهر تهران، مشهد و اصفهان تدوین شده و با تمرکز بر تحلیل های اقتصادی تلاش می کند تصویر روشنی از خسارات ناشی از این پدیده ارائه دهد. چارچوب نظری پژوهش بر مفاهیم هزینه های خارجی و ارزش گذاری محیط زی استوار است و از میان روش های رایج، روش هزینه بیماری، تمایل به پرداخت (WT) و تحلیل هزینه فایده (CBA) مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهند که آلودگی هوا سالانه هزینه های هنگفتی را از طریق افزایش بیماری ها، کاهش بهره وری نیروی کار و فشار بر سیستم سلامت به اقتصاد شهری تحمیل می کند؛ اما تنوع در رویکردهای ارزش گذاری، محدودیت داده ها و تفاوت های نهادی در شهرهای مختلف از جمله چالش های جدی در برآورد دقیق این خسارات هستند. این مقاله با تاکید بر ضرورت سیاست گذاری مبتنی بر تحلیل اقتصادی و داده، محور پیشنهادهایی برای تقویت پایش محیط زیست شهری، استانداردسازی روش های ارزش گذاری و تقویت پیوند میان پژوهش و تصمیم سازی ارائه می دهد. یافته های این پژوهش می تواند پایه ای موثر برای تدوین سیاست های پایدار و عدالت محور در مدیریت آلودگی هوای کلان شهرهای ایران فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

ارزش گذاری اقتصادی ، سلامت عمومی ، هزینه های خارجی ، سیاست گذاری محیط زیستی ، مدیریت شهری پایدار