بررسی تاثیر عوامل توپوگرافی بر پوشش گیاهی با استفاده از سنجش از دور

به دلیل نقش مهم گیاهان در تعادل اکوسیستم و همچنین منافع مختلفی که انسان به طور مستقیم یا غیر مستقیم از پوشش گیاهی کسب می کند درک روابط بین پوشش گیاهی و عوامل محیطی اجتناب ناپذیر است. در این راستا این پژوهش با هدف بررسی تاثیر عوامل توپوگرافی (ارتفاع، شیب و جهت شیب) بر پوشش گیاهی در شهرستان ایوان با استفاده از سنجش از دور و تحلیل های آماری انجام شد. در این مطالعه، ابتدا نقشه پوشش گیاهی با استفاده از شاخص های MSAVI و NDVI بر اساس تصاویر ماهواره لندست ۸ (OLI) محاسبه گردید سپس نقشه های ارتفاع، شیب و جهت شیب از مدل رقومی ارتفاع (DEM) بر پایه ماهواره Aster منطقه استخراج شدند. جهت شیب به چهار پنج جهت، هموار، شمال، شرق، جنوب و غرب طبقه بندی شد. تجزیه و تحلیل آماری شامل آزمون آنالیز واریانس یکطرفه (One-Way ANOVA) برای مقایسه میانگین شاخص های پوشش گیاهی NDVI و (MSAVI) در جهت های مختلف شیب و آزمون همبستگی پیرسون (Pearson correlation) برای بررسی ارتباط بین پوشش گیاهی و عوامل توپوگرافی (ارتفاع و شیب) انجام گردید. نتایج آزمون ANOVA نشان دهنده اختلاف معنی دار (p-value=۰.۰۰۱, F-value=۲۹۵.۴) در مقدار شاخص NDVI بین جهت های مختلف جغرافیایی بود. بیشترین مقدار پوشش گیاهی در جهت های هموار و شمالی و کمترین مقدار در جهت جنوبی مشاهده شد. همچنین همبستگی مثبت و معنی داری بین شاخص های پوشش گیاهی و ارتفاع از سطح دریا و ارتباط منفی و معنی داری بین این شاخص ها و شیب مشاهده گردید. این یافته ها بر اهمیت عوامل توپوگرافی در تعیین الگوهای زمانی و مکانی پوشش گیاهی، به ویژه در مناطق کوهستانی تاکید دارند و می توانند در برنامه ریزی منابع طبیعی مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

توپوگرافی ، آزمون تجزیه واریانس ، ارتفاع ، شیب ، شاخص NDVI