تعیین عمق و آب معادل برف حوضه سد اکباتان با روش تداخل سنجی راداری

چکیده: منابع محدود آب با افزایش جمعیت و تغییرات محیطی تحت فشار است. برف عامل مهمی برای تامین آب در مناطق کوهستانی است. نزولات آسمانی در فصل زمستان به صورت برف ذخیره می شود و با ذوب تدریجی آب حاصل از آن وارد رودخانه ها می گردد. آب حاصل از ذوب برف ۱۷ درصد از آب آشامیدنی مردم جهان را تامین می کند و در تولید نیروی برق و آبیاری مزارع سهم بزرگی دارد. مقدار آب حاصل از ذوب برف به آب معادل برف معروف است و از حاصل ضرب عمق و چگالی برف به دست می آید. به دلیل آب و هوای نامساعد و شرایط سخت مناطق کوهستانی در فصل بارش و انباشت برف، تعیین عمق و حجم برف برای محاسبه آب معادل برف به روش ایستگاه های زمینی دشوار و پرهزینه است. استفاده از سنجش از دور روش مناسبی برای تعیین ذخیره آبی و مدیریت آب معادل برف است. هدف از این پژوهش استفاده از قابلیت سنجش از دور و روش تداخل سنجی تصاویر راداری ماهواره Sentinel-۱ برای محاسبه آب معادل برف در حوضه آبریز سد اکباتان می باشد. این امر کمک شایانی به مدیریت منابع آب شهر همدان می نماید. برای این منظور اطلاعات عمق و تاریخ آخرین برف سال ۱۴۰۱ از ایستگاه برف سنجی منطقه اخذ شد. پس از بررسی تصاویر ماهواره Sentinel-۲ در منطقه، دو تصویر فاقد برف و یک تصویر Sentinel-۱ در اواخر آبان ماه تهیه شد. تصویر سوم همزمان با آخرین بارش برف سال تهیه گردید. با انجام تداخل سنجی راداری تداخل نگار که تصویری حاوی عمق و حجم برف منطقه است، به دست آمد. با استفاده از چگالی و حجم برف به دست آمده مقدار آب معادل برف حوضه آبریز محاسبه گردید. برای ارزیابی دقت تداخل سنجی از پردازش تصاویر Sentinel-۱ سایر ایستگاه های استان استفاده شد. نتایج نشان داد روش تداخل سنجی راداری دقت چهار سانتیمتری با انحراف معیار دو و نیم سانتیمتری در تعیین عمق برف دارد و می تواند جایگزین مناسبی برای روش های دشوار و پرهزینه اندازه گیری عمق برف به روش ایستگاه های زمینی در مناطق کوهستانی باشد.

کلیدواژه ها:

آب معادل برف ، تداخل سنجی راداری ، سد اکباتان ، سنتینل ۱ ، سنجش از دور ، عمق برف