مدل سازی و پیش بینی نقشه ی مطلوبیت زیستگاه کل و بز و ارزیابی متغیرهای زیستگاهی موثر با تکنیک های نوین تصمیم گیری چند شاخصه

ارزیابی متغیرهای زیستگاهی موثر بر مطلوبیت زیستگاه گونه ها، مدل سازی و پیش بینی مطلوبیت زیستگاه ها اهمیت اساسی در برنامه ریزی، مدیریت و حفاظت از حیات وحش دارد. هدف پژوهش حاضر ارزیابی موثرترین متغیر زیستگاهی در مطلوبیت زیستگاه گونه کل و بز و مدل سازی و پیش بینی مطلوبیت زیستگاه تا سال ۱۴۲۵ است. نقشه های پوشش کاربری اراضی در بازه زمانی ۱۳۶۵، ۱۳۷۸، ۱۳۸۵، ۱۳۹۵ و ۱۴۰۱ در نرم افزار ENVI۵.۶ با الگوریتم طبقه بندی نظارت شده کلاس بندی شدند. از الگوریتم شبکه عصبی در سال های ۱۳۶۵ تا ۱۳۹۵ و از الگوریتم حداکثر احتمال در سال ۱۴۰۱ استفاده شد. متغیرهای زیستگاهی با روش کیفی دلفی و با طیف لیکرت زوجی کمی سازی و اهمیت سنجی شدند. از روش SWARA به منظور وزن دهی و ارزیابی موثرترین متغیرهای زیستگاهی در نقشه ی مطلوبیت زیستگاه کل و بز در منطقه حفاظت شده جاجرود، پارک ملی خجیر و پارک ملی سرخه حصار استفاده شد. تکنیک تحلیل نسبت ارزیابی وزن دهی تدریجی SWARA، روش نوین تصمیم گیری چند شاخصه مبتنی بر نظر کارشناسان و متخصصان حوزه ی حیات وحش در ارزیابی متغیرهای زیستگاهی است. نقشه متغیرهای زیستگاهی با مدل حرفی در نرم افزار ایدریسی TerrSet۲۰۲۰ و نقشه مطلوبیت زیستگاه با روش MCEWLC مدل سازی شدند. با مدل اتوماتای سلولی-زنجیره مارکف نقشه مطلوبیت کل و بز تا سال ۱۴۲۵ مدل سازی و پیش بینی شد. نقشه مطلوبیت زیستگاه با روش درخت تصمیم گیری به پنج طبقه نامناسب، نسبتا نامناسب، نسبتا مناسب، مناسب و بسیار مناسب طبقه بندی شد. مساحت طبقات مطلوبیت زیستگاه در سال های ۱۴۰۱ و ۱۴۲۵ در طبقه نامناسب افزایش و در طبقه بسیار مناسب کاهش مساحت دارد. مساحت مطلوبیت زیستگاه در سال ۱۴۲۵ در طبقه نامناسب ۸۸۵۵۷/۳ کیلومتر مربع و در طبقه بسیار مناسب ۴۶۴۷/۳ کیلومتر مربع خواهد بود. صحت سنجی نقشه مطلوبیت مدل سازی شده با روش حداکثر آنتروپی و در نرم افزار MaxEnt انجام شد. نتایج روش SWARA و آزمون جک نایف به ترتیب نشان دهنده ی اهمیت بالای متغیر زیستگاهی تراکم پوشش گیاهی به میزان ۶۲ و ارتفاع است.

کلیدواژه ها:

روش تحلیل نسبت ارزیابی وزن دهی تدریجی (SWARA) ، روش حداکثر آنتروپی ، کل و بز ، مدل سازی مطلوبیت زیستگاه