نقش شهرداری در کاهش خطرپذیری در برابر سوانح طبیعی با تاکید بر توسعه پایدار مدیریت اکوتوریسم و تحلیل SWOT) مطالعه موردی منطقه ۵ شهرداری تهران

افزایش جمعیت، شهری گسترش بی رویه فیزیکی شهرها و تشدید پدیده هایی همچون تغییرات اقلیمی، خطرپذیری مناطق شهری در برابر سوانح طبیعی را به یکی از چالش های اساسی مدیریت شهری تبدیل کرده است. در این میان شهرداری ها به عنوان نهادهای محلی اصلی در ساختار اجرایی کشور نقش مهمی در کاهش آسیب پذیری و ارتقای تاب آوری شهرها دارند. با توجه به لزوم برنامه ریزی راهبردی در این حوزه پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش شهرداری در کاهش خطرپذیری در برابر سوانح طبیعی با تاکید بر توسعه پایدار مدیریت اکوتوریسم و تحلیل SWOT انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر، روش توصیفی تحلیلی است. داده های نظری از منابع کتابخانه ای و اسناد مرتبط گردآوری شدند و داده های میدانی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه نیمه ساخت یافته از میان کارشناسان، شهرداری، مدیران حوزه بحران و گردشگری جمع آوری گردید. جامعه آماری شامل ۳۰ نفر از خبرگان محلی بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند. تحلیل داده ها با استفاده از روش های آماری توصیفی، تحلیل SWOT و اولویت بندی راهبردها با مدل QSPM انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که شهرداری ها با وجود برخورداری از برخی ظرفیت ها (نظیر) نیروی انسانی متخصص و منابع طبیعی، فاقد ساختار منسجم مدیریت بحران، راهبردهای پایدار و برنامه ریزی مبتنی بر ریسک هستند. همچنین توسعه اکوتوریسم به عنوان رویکردی پایدار در کاهش خطرپذیری مورد توجه قرار نگرفته است. در تحلیل SWOT، تهدیدهایی همچون گسترش بی رویه شهرنشینی، تغییرات اقلیمی و ضعف مالی شناسایی شدند که در صورت عدم برنامه ریزی می توانند آسیب های گسترده ای به همراه داشته باشند. در نهایت پژوهش تاکید دارد که استفاده از چارچوب های توسعه پایدار، بهره گیری هدفمند از اکوتوریسم، تقویت آموزش عمومی و تدوین راهبردهای بومی با ابزارهایی چون SWOT، می تواند نقش موثری در کاهش خطرپذیری و افزایش تاب آوری شهرها ایفا کند.

کلیدواژه ها:

شهرداری ، منطقه ۵ ، خطرپذیری ، توسعه پایدار ، اکوتوریسم ، تحلیل SWOT