محصولات فرعی مراتع و ارزیابی طرح های مرتعداری در ایران؛ رویکردی نوین برای پایداری اقتصادی و زیست محیطی

مراتع ایران از مهم ترین منابع طبیعی کشور به شمار می روند و علاوه بر نقش علوفه ای از ظرفیت بالایی در تولید محصولات فرعی با ارزش اقتصادی، دارویی و زیست محیطی برخوردارند. هدف این پژوهش، بررسی ظرفیت های اقتصادی و زیست محیطی محصولات فرعی مراتع و ارزیابی اثربخشی طرح های مرتعداری در ایران است. پژوهش حاضر با رویکردی مروری تحلیلی انجام گرفته و داده ها بر اساس منابع علمی، طرح های اجرایی و مطالعات پیشین مورد تحلیل قرار گرفته اند. نتایج نشان می دهد که بهره برداری ناپایدار، تغییرات اقلیمی و ضعف در اجرای طرح های مرتعداری از عوامل اصلی کاهش کارایی این منابع هستند؛ در مقابل به کارگیری مدیریت چندمنظوره، مشارکت جوامع محلی، توسعه زنجیره ارزش گیاهان دارویی و اتخاذ رویکرد اقتصاد سبز از مهم ترین راهکارهای دستیابی به پایداری مراتع و بهبود معیشت بهره برداران به شمار می آیند.

کلیدواژه ها:

مراتع ، ایران ، محصولات فرعی ، طرح های مرتعداری ، توسعه پایدار ، اقتصاد سبز ، تنوع زیستی