توسعه گردشگری پایدار و حفاظت محیط زیست شهری مطالعه موردی شهر یزد

رشد و گسترش فعالیت های گردشگری در شهرهای تاریخی، ایران در کنار مزایای اقتصادی و فرهنگی پیامدهای قابل توجهی بر محیط زیست شهری به همراه داشته است. شهر یزد به عنوان یکی از مهم ترین مقاصد گردشگری تاریخی کشور و ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو، با چالش های زیست محیطی متعددی نظیر محدودیت منابع آب، فشار بر بافت تاریخی، افزایش آلودگی و تغییر کاربری های ناپایدار مواجه است. از این رو برنامه ریزی فضایی کارآمد می تواند نقش موثری در هدایت توسعه گردشگری به سمت پایداری ایفا کند. هدف پژوهش حاضر ارزیابی نقش برنامه ریزی فضایی در توسعه گردشگری پایدار با تاکید بر ملاحظات محیط زیستی در شهر یزد با استفاده از مدل DPSIR است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است و داده های مورد نیاز از طریق مطالعات اسنادی، آمارهای رسمی، گزارش های محیط زیستی و اسناد برنامه ریزی شهری گردآوری شده است. در چارچوب مدل DPSIR نیروهای محرک، فشارها، وضعیت محیط زیست، پیامدها و پاسخ های مدیریتی مرتبط با توسعه گردشگری شهری مورد تحلیل قرار گرفته اند. نتایج تحقیق نشان می دهد که عدم هماهنگی میان سیاست های توسعه گردشگری و ملاحظات محیط زیستی در برنامه ریزی فضایی موجب تشدید فشار بر منابع طبیعی و کاهش پایداری محیط زیست شهری یزد شده است. در مقابل اتخاذ رویکرد یکپارچه در برنامه ریزی فضایی، تقویت سیاست های حفاظتی و مدیریت هوشمند گردشگری می تواند به بهبود وضعیت محیط زیستی و تحقق گردشگری پایدار در این شهر کمک کند. یافته های پژوهش می تواند به عنوان مبنایی برای تصمیم گیری مدیران شهری و برنامه ریزان گردشگری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی فضایی ، گردشگری پایدار ، محیط زیست شهری ، مدل DPSIR ، شهر یزد