بررسی اثر باکتریهای Pseudomonas fluorescens, Bacillus subtilis بر قارچ Macrophomina phaseolina

پوسیدگی زغالی یکی از مهمترین بیماری های حبوبات بیماری است که توسط قارچ Macrophomina phaseolina ایجاد می شود. این بیماری در سطح وسیعی گسترش داشته و به بیش از ۵۰۰ گونه گیاهی مختلف زراعی حمله می کند. بیماری پوسیدگی زغالی ریشه خسارت اقتصادی به محصولات کشاورزی از جمله حبوبات وارد می سازد. به دلیل خاکزی بودن قارچ بیماری زا و توان بالای ساپروفیتی آن در خاک، روش های معمول کنترل بیماری موثر نیستند. استفاده از آفت کش های شیمیایی نیز به دلیل آلودگی زیست محیطی و عدم حفاظت موثر گیاه از آسیب بیماری زا رضایت بخش نیست. اخیرا علاقه به کنترل بیولوژیکی در مدیریت بیماری افزایش یافته است. در این تحقیق اثر آنتاگونیستی دو باکتری Bacillus subtilis و Pseudomonas fluorescens بر علیه قارچ M. phaseolina در شرایط آزمایشگاهی و گلخانه بررسی گردید. ابتدا اثر مهاری باکتری ها روی رشد میسلیوم قارچ M. phaseolina در محیط کشت آزمایشگاهی به روش کشت متقابل بررسی شد. سپس در شرایط گلخانه اثر جداگانه و ترکیبی این دو باکتری روی شاخص های رشد گیاه لوبیا سالم و آلوده بررسی شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که باکتری های B. subtilis و P. fluorescens در شرایط آزمایشگاه به ترتیب ۴۴ و ۵۵ درصد رشد میسلیوم قارچ را نسبت به شاهد مهار نمودند. همچنین در شرایط گلخانه روی صفات مورد بررسی در گیاه لوبیا تاثیر معنی داری ایجاد کردند. کاربرد ترکیبی این دو باکتری تاثیر بیشتری روی افزایش رشد شاخص های گیاهی و کاهش شدت بیماری پوسیدگی زغالی نسبت به کاربرد جداگانه این دو باکتری نشان داد. نتایج این پژوهش به عنوان یک راهبرد مدیریتی در کشاورزی پایدار می تواند امیدوارکننده باشد و در جهت کاهش خسارت پوسیدگی زغالی لوبیا و تولید محصول سالم و ارگانیک موثر واقع گردد.

کلیدواژه ها:

لوبیا ، پوسیدگی ، زغالی ، کنترل بیولوژیک ، باکتری های مفید ، ضدقارچ