تاثیر طول طیف های مرئی بر تظاهر ژن های دخیل جهت ساخت متابولیت های ثانویه ی گیاهان ریحان و بادرنجبویه

تنظیم کننده های رشد گیاهی یکی از مهم ترین عوامل موثر بر رشد سلولی تمایز و تشکیل متابولیت ها هستند. برای تولید متابولیت های ثانویه از گیاهان دارویی ایجاد شرایط بهینه کشت محیط های شیمیایی و فیزیکی مانند طول طیف (نور) و عوامل ژنی برای گونه های گیاهی خاص مهم می باشد. مضافا ترکیبات فیتوشیمیایی زیادی برای دو گیاه با ارزش دارویی و بهداشتی ریحان و بادرنجبویه شناسایی شده است. این مطالعه با رویکرد کمی فرایند جمع آوری داده ها و تجزیه و تحلیل آنها پرداخت. مواد گیاهی این دو گونه گیاه از بانک بذر دانشگاه فردوسی تهیه گردید. این دو گیاه در معرض دماهای بالای ۲۵ درجه سانتیگراد تا ۳۰ درجه سانتیگراد همراه با دو شدت نور (D۱۱ و D۲۳) قرار گرفتند و در گلدان های پلاستیکی با ارتفاع ۱۵ سانتی متر دارای خاک لومیشنی کاشته شدند و در جعبه تعبیه شده حاوی لامپ های LED با طیف نوری مختلف تحت تاثیر نور LED با شدت ۸۴۴ لومن در ساعت در گلخانه دانشگاه تربت حیدریه قرار گرفتند. این آزمایش در قالب طرح اسپیلت پلات با ۳ تکرار انجام شد و نتایج داده ها با نرم افزار ساس SAS نسخه ۹.۲ تجزیه و تحلیل شده و با آزمون مقایسه میانگین دانکن در سطح ۹۵ درصد بررسی شد. با اندازه گیری پارامترهای فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی، پارامترهای بیوشیمیایی، میزان آنتوسیانین، میزان کلروفیل a و کلروفیل b و کارتنوئید استخراج و تحلیل اسانس، آنالیز بیان نسبی ژن های کلیدی بیوسنتز اسیدهای فنلی، سطوح بیان نسبی PAL و C۴H در این دو گیاه و تعیین میزان غلظت مواد در گیاه توسط اسپکتومتر دریافت و نتیجه شد که طیف های مختلف نور LED مورفولوژیکی و بیوشیمیایی تاثیر دارد و بر میزان ترکیب متابولیت های ثانویه این دو گیاه اثر می گذارد. مضافا میزان متیل چاوی کول و متیل اوژنول در ریحان و رزمارینیک اسید در بادرنجبویه تحت تاثیر نورهای متفاوت تغییر خواهد کرد. ضمن آنکه ترکیب نور قرمز و آبی بیشترین تاثیر را در میزان کل اسانس در این دو گیاه دارد و بیان ژن های تیروزین آمینوترانسفراز در بادرنجبویه و فنیل آلانین آمونیالاز در ریحان با مقدار اسانس رابطه مستقیم دارد. بعلاوه احتمالا بیشترین مقدار اسانس در گیاهان ریحان و بادرنجبویه در ۲۰ ساعت روشنایی نور LED است. این مطالعه دارای کاربردهای مختلف می باشد که در این مقاله آورده شده است.

کلیدواژه ها:

طیف مرئی ، تظاهر ژن ، متابولیت های ثانویه ، گیاه ریحان ، گیاه بادرنجبویه