اثر بخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی-عروقی

بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی عروقی، علاوه بر عوارض جسمانی اغلب با چالشهای روانشناختی مانند افسردگی، اضطراب، خشم و استرس مواجه می شوند که کیفیت زندگی آنان را تحت تاثیر قرار می دهد. طول مدت و شدت این بیماری های مزمن باعث می شود ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و محیطی کیفیت زندگی دستخوش تغییرات قابل توجهی شود از این رو پاسخگویی به نیازهای روانشناختی این بیماران از طریق مداخلات درمانی مناسب ضروری به نظر می رسد. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) به عنوان یکی از مداخلات روانشناختی موثر در بهبود مشکلات روانشناختی بیماران قلبی عروقی شناخته شده است که در مقایسه با برخی رویکردهای شناختی- رفتاری، اثر بخشی بیشتری در کاهش اجتناب تجربه ای نشان داده است. این پژوهش با هدف بررسی اثر بخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی بیماران قلبی-عروقی، به روش آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه بیماران مراجعه کننده به کلینیک تخصصی قلب و عروق همدان در سال ۱۴۰۴ بود که از میان آنها ۳۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. نتایج پژوهش نشان داد که مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر ارتقای کیفیت زندگی بیماران مبتلا به بیماری های قلبی-عروقی در تمامی ابعاد چهارگانه (جسمی، روانی، اجتماعی و محیطی و نیز نمره کلی) تاثیر معناداری دارد. قوی ترین تاثیر در حوزه سلامت روانی با اندازه اثر ۰/۴۶ و پس از آن در سلامت محیطی با اندازه اثر ۰/۴۱ مشاهده شد. اگرچه اثر مداخله بر سلامت جسمی و روابط اجتماعی با اندازه اثر ۰/۲۳ کوچکتر بود اما این تاثیر همچنان از نظر آماری معنادار گزارش شد. اندازه اثر بسیار بزرگ برای نمره کلی کیفیت زندگی (۰/۶۹) حاکی از آن است که این مداخله تاثیری جامع و یکپارچه بر تجربه ذهنی بیمار از زندگی داشته است.

کلیدواژه ها:

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) ، بیماری های قلبی عروقی ، کیفیت زندگی ، مداخلات روانشناختی