CRISPR و نانوذرات سیستم های نوین ویرایش ژن در درمان عفونت های مقاوم

در افزایش گسترده مقاومت آنتی بیوتیکی ضرورت توسعه رویکردهای درمانی هدفمند را برجسته کرده است. این مقاله علمی ترویجی با هدف بررسی نقش نانوذرات به عنوان سامانه های انتقال برای بهره گیری از سیستم های ویرایش ژن CRISPR کنترل عفونت های باکتریایی مقاوم در پایگاه های داده Scopus PubMed و Google Scholar و در بازه زمانی ۲۰۲۶-۲۰۱۴ یک جست وجوی نظام مند انجام داد. شواهد نشان می دهد که نانو حامل های پلیمری (مثلا مشتقات PEI)، لیپیدی (LNP) و سامانه های هیبریدی فاژ نانو نقش تعیین کننده ای در محافظت و ارسال اجزای CRISPR (Cas۹/Cas۱۳) به باکتری های هدف ایفا می کنند؛ از جمله حذف ژن های مقاومت مانند mecA در MRSA، حذف پلاسمیدهای حامل ژن های bla در اشرشیا و کاهش قابل توجه تشکیل بیوفیلم در Pseudomonas aeruginosa و Staphylococcus aureus. با وجود پتانسیل بالای نانو-CRISPR برای بازیابی حساسیت نسبت به آنتی بیوتیک ها و درمان هدفمند، محدودیت هایی از جمله ایمنی، زیستی انتقال در محیط های پیچیده، زیستی خطرات off-target و کمبود داده های بالینی وجود دارد. در نتیجه نانو حامل ها بستر امیدبخشی برای انتقال بالینی CRISPR فراهم می آورند اما نیازمند مطالعات پیش بالینی و بالینی هدفمند و استانداردسازی فناوری هستند.

کلیدواژه ها:

مقاومت دارویی باکتریایی ، سیستم های CRISPR-Cas ، ویرایش ژن ، نانوذرات ، سامانه های انتقال دارو ، بیوفیلم ، استافیلوکوکوس اورئوس ، سودوموناس آئروژینوزا ، آسینتوباکتر بومانی ، پلاسمیدها ، عوامل ضدباکتریایی ، عفونت های بیمارستانی