احیای شبکه مادی های اصفهان، گامی به سوی شهر سبز پایدار

در دهه های اخیر، رویکرد شهر سبز به عنوان یکی از مهم ترین الگوهای توسعه پایدار شهری، با تاکید بر حفاظت از منابع طبیعی، ارتقای کیفیت محیط شهری و افزایش تاب آوری زیست محیطی مورد توجه برنامه ریزان شهری قرار گرفته است. در این میان، بهره گیری از زیرساخت های طبیعی و تاریخی موجود در ساختار شهرها می تواند نقش موثری در تحقق اهداف این رویکرد ایفا کند. شهر اصفهان به واسطه برخورداری از شبکه تاریخی مادی ها، به عنوان یکی از نظام های سنتی مدیریت و توزیع آب، ظرفیت بالقوه ای در راستای انطباق با اصول شهر سبز دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی ظرفیت های شبکه مادی های اصفهان در چارچوب پارادایم شهر سبز و ارائه راهبردهایی برای بهره گیری از این ظرفیت در جهت توسعه پایدار شهری است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی است. گردآوری اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه ای، مرور منابع علمی و تحلیل اسناد تخصصی صورت گرفته است. در مرحله نخست، بر اساس مرور ادبیات نظری، شاخص های شهر سبز در شش بعد شامل مدیریت پایدار منابع آب، حمل ونقل پاک و پیاده مداری، توسعه فضای سبز و شریان های سبز، کاهش آلودگی هوا و تعدیل اقلیم خرد، ارتقای هویت و تعاملات اجتماعی و تاب آوری زیست محیطی استخراج گردید. سپس ظرفیت شبکه مادی ها بر اساس این ابعاد تحلیل شد. در ادامه، به منظور ارزیابی وضعیت محدوده مورد مطالعه و شناسایی شرایط توسعه، از مدل SWOT جهت بررسی نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدها استفاده شد و بر مبنای آن راهبردهای اجرایی تدوین گردید. یافته های پژوهش نشان می دهد که شبکه مادی های اصفهان، علاوه بر کارکرد سنتی انتقال آب، از ظرفیت های چندبعدی در زمینه تقویت زیرساخت های سبز، بهبود شرایط اکولوژیکی، ارتقای کیفیت فضاهای عمومی و افزایش تاب آوری شهری برخوردار است. با این حال، چالش هایی همچون کاهش جریان آب، ضعف مدیریت یکپارچه و توسعه کالبدی نامتوازن مانع بهره برداری کامل از این ظرفیت شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که بازتعریف مادی ها به عنوان یک زیرساخت اکولوژیک فعال می تواند زمینه تحقق اهداف شهر سبز و ارتقای پایداری شهری در اصفهان را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

شبکه مادی ها ، شهر سبز ، اصفهان ، توسعه پایدار ، تحلیل SWOT ، برنامه ریزی شهری