بررسی اثرگزاری هندسه و نقوش فرش بر کاشیکاری مساجد در عصر صفوی مطالعه موردی: مسجد شیخ لطف الله اصفهان

تزئین در معماری اسلامی ساختمان را همچون پوششی در بر می گیرد. در میان هنرهای تزئینی کاشی کاری هنری ممتاز است که گوناگونی و تنوع بسیاری دارد. معماری و فرش گویاترین آثار هنری ایران هستند که ریشه در فرهنگ و تمدن داشته و با اعتقادات و باورهای انسانی مانوس می باشند. از آنجا که عصر صفویه، رنسانس و دوره شکوفایی بسیاری از صنایع و هنرهای سنتی بوده این نوشتار در روشی توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی اثرگزاری فرش و قالی بافی بر کاشیکاری مساجد را بررسی کرده است. با تحلیل مسجد شیخ لطف الله اصفهان به عنوان نمونه موردی، دو پرسش اصلی مطرح می شود آیا فرش و قالیبافی عصر صفوی بر کاشیکاری مساجد تاثیر داشته است؟ و در صورت وجود این اثرگزاری تاثیرات تا چه میزان و با چه پارامترهایی بوده است؟ نتایج بدست آمده نشان می دهد که میان مشخصات فرش صفوی از جمله هندسه و نسبت ابعاد، نقش و تا حدودی رنگ با کاشیکاری مساجد این دوره تطابق و شباهت هایی وجود دارد. این تطابق در هندسه به نسبت های یکسان و مشابه، در نقوش گاه به تشابه کامل و گاه با تکثر و تقلیل، و در رنگ به هارمونی همگون قابل مشاهده است. بدین ترتیب شباهت های مذکور خود گواه دلیل و مدرکی بر اثرگزاری فرشبافی بر کاشیکاری مساجد در دوره صفوی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

فرش ، کاشیکاری ، صفویه ، مساجد ، مسجد شیخ لطف الله