مروری بر روش های نوین نصب و اجرای بام و دیوار سبز؛ راهکاری برای توسعه ساختمان های پایدار

با سهم حدود ۴۰ درصدی بخش ساختمان در مصرف انرژی جهانی و تشدید چالش هایی چون تغییرات اقلیمی و پدیده جزیره گرمایی شهری حرکت به سمت ساخت و ساز پایدار به یک ضرورت جهانی تبدیل شده است. این پژوهش با بررسی ۱۸ مقاله فارسی و انگلیسی به تحلیل ابعاد مختلف این انتقال از مقررات و سیستم های ارزیابی تا فناوری های نوین و موانع اجرایی می پردازد. مطالعه تطبیقی مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان «ایران» و «سامانه آلمان» نشان می دهد که مبحث ۱۹ با تمرکز صرف بر بهینه سازی انرژی در پوسته و تاسیسات از ابعاد کلان پایداری مانند کیفیت اقتصادی فرآیندی و اجتماعی-فرهنگی غفلت کرده است. در مقابل بام های سبز و دیوارهای سبز به عنوان راهکارهای غیر فعال و موثر شناخته شده اند. شبیه سازی ها در اقلیم های مختلف (نیمه خشک، ایران گرم و مرطوب (مالزی) نشان می دهد که سیستم ترکیبی بام و دیوار سبز می تواند تا ۳۰.۱ درصد در مصرف انرژی صرفه جویی کند و اثر هم افزایی داشته باشد. استفاده از سامانه های ماژولی پیش ساخته نیز زمان و هزینه نصب را به طور چشمگیری کاهش داده و دوره بازگشت سرمایه را به ۷-۵ سال می رساند. با این حال، اجرای این فناوری ها با موانع متعددی روبروست. مطالعات میدانی در ایران نجف آباد و چین موانع سیاسی (عدم ثبات سیاست ها) تحریم اقتصادی، هزینه اولیه بالا، فناوری کمبود دانش فنی و فرهنگی، ناآگاهی عمومی را به عنوان اصلی ترین چالش ها شناسایی کرده اند. کمبود مدیران مجرب در فاز بهره برداری نیز یک ریسک بحرانی محسوب می شود. برای تسریع این انتقال تکمیل مقررات ملی، تدوین سیستم ارزیابی بومی، ایجاد مشوق های مالی، سرمایه گذاری در آموزش نیروی انسانی و تلفیق راهبردهای غیر فعال و فعال در طراحی ساختمان ضروری است. این چکیده بر لزوم نگرشی کل نگر و یکپارچه برای دستیابی به ساختمان هایی واقعا پایدار تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

بام سبز ، دیوار سبز ، اثر جزیره گرمایی ، سیستم ارزیابی ساختمان سبز ، DGNB: Deutsche Gesellschaft für Nachhaltiges Bauen