ارزیابی نقش درآمدهای پایدار شهری در بهبود کیفیت مدیریت و توسعه متوازن شهرداری های تهران

پایداری منابع درآمدی یکی از الزامات ارتقای کیفیت مدیریت مالی و تحقق توسعه متوازن در کلان شهر تهران است؛ زیرا وابستگی به منابع نوسان پذیر، غیرتکرارشونده و متاثر از چرخه ساخت وساز، قابلیت پیش بینی مالی و استمرار خدمات شهری را با محدودیت مواجه می کند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و اولویت بندی منابع درآمدی شهرداری تهران از منظر پایداری مالی، کیفیت مدیریت و توسعه متوازن انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی است و داده های آن از اسناد قانونی و بودجه ای، مطالعات علمی و منابع معتبر مالیه شهری استخراج شده است. به منظور اولویت بندی منابع، از روش تصمیم گیری چندمعیاره VIKOR استفاده شد و ۹ گزینه درآمدی براساس ۹ معیار مرتبط با استمرار و پیش بینی پذیری درآمد، شفافیت و قابلیت ردیابی، کیفیت مدیریت، ظرفیت بازتوزیع، قابلیت اجرا، نوسان و پیامدهای کالبدی ارزیابی شدند. در سناریوی پایه، وزن معیارها برابر در نظر گرفته شد و پایداری نتایج نیز با تحلیل حساسیت پارامتر (v) در سه سطح ۰.۲۵، ۰.۵ و ۰.۷۵ بررسی شد. نتایج نشان داد عوارض دوره ای املاک و نوسازی و سهم مالیات بر ارزش افزوده و انتقالات قاعده مند به دلیل عدم تحقق شرط مزیت قابل قبول میان دو گزینه، مجموعه راه حل سازشی VIKOR را تشکیل می دهند. بهای خدمات شهری و عوارض محلی فعالیت و تبلیغات در رتبه های بعدی قرار گرفتند؛ در مقابل، فروش دارایی ها و درآمدهای ساختمانی به دلیل تکرارپذیری پایین، وابستگی به شرایط بازار و پیامدهای بالقوه فضایی در پایین ترین رتبه ها قرار داشتند. ثبات رتبه بندی در سناریوهای مختلف پارامتر (v) نیز پایداری نسبی نتایج را تایید کرد. بر این اساس، بهبود پایداری مالی شهرداری تهران مستلزم تقویت منابع تکرارشونده و قابل پیش بینی، تنوع بخشی به سبد درآمدی و کاهش وابستگی به درآمدهای ساختمانی و فروش دارایی است. همچنین، تحقق توسعه متوازن نیازمند آن است که پایداری منابع با سازوکار شفاف بازتوزیع بین منطقه ای و تخصیص اعتبارات براساس نیاز، محرومیت و کسری خدمات مناطق همراه شود.

کلیدواژه ها:

درآمد پایدار شهری ، مالیه شهری ، کیفیت مدیریت ، توسعه متوازن ، شهرداری تهران