اولویت بندی نیازهای آموزشی-ترویجی جوانان روستایی برای توسعه کارآفرینی کشاورزی با استفاده از مدل بوریج (مطالعه موردی: استان یزد)

جوانان روستایی به عنوان بخش عظیمی از نیروی کار و سرمایه های انسانی جوامع روستایی، نقشی کلیدی در توسعه پایدار کشاورزی و کارآفرینی ایفا می کنند؛ بااین حال، شکاف بین مهارت های موجود و الزامات شغلی آن ها، ضرورت شناسایی دقیق نیازهای آموزشی را پیش از هرگونه برنامه ریزی آموزشی-ترویجی اجتناب ناپذیر می سازد. پژوهش حاضر با هدف اصلی اولویت بندی نیازهای آموزشی-ترویجی جوانان روستایی استان یزد برای توسعه فعالیت های کارآفرینانه کشاورزی و با استفاده از مدل بوریج انجام شد. این تحقیق از نوع توصیفی-پیمایشی بوده و جامعه آماری آن را کلیه جوانان ۲۰ تا ۳۵ ساله ساکن در مناطق روستایی استان یزد به تعداد ۲۵۹۸ نفر تشکیل دادند. حجم نمونه با استفاده از جدول حداقل حجم نمونه بارتلت و همکاران (۲۰۰۱) و به روش نمونه گیری خوشه ای تک مرحله ای، ۲۶۲ نفر برآورد گردید. ابزار اصلی جمع آوری داده ها، پرسشنامه ای محقق ساخته با ۱۶ گویه در دو سطح اهمیت و آگاهی/مهارت بود که روایی محتوایی آن با نظر اساتید و کارشناسان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (۸۹/۰ برای بخش آگاهی و ۸۷/۰ برای بخش اهمیت) تایید شد. تحلیل داده ها در دو سطح توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (آزمون های t مستقل و F) و با استفاده از مدل بوریج و محاسبه میانگین نمره اختلاف وزنی (MWDS) و نرم افزار SPSS-۱۸ انجام گرفت. یافته ها نشان داد که از میان ۱۶ گویه آموزشی، ۱۴ گویه در سطح «نیاز به آموزش» قرار گرفتند و بالاترین اولویت آموزشی مربوط به گویه «آشنایی با اصول صحیح روش های تصمیم گیری» با MWDS معادل ۴۶/۸ و پایین ترین اولویت مربوط به «آشنایی با اصول صحیح راه اندازی مشاغل خانگی» با MWDS معادل ۷۴/۰ بود. همچنین، نتایج آزمون های استنباطی حاکی از آن بود که بین نیاز آموزشی و متغیرهای جنسیت، سن، تاهل و تحصیلات تفاوت معنی داری وجود ندارد، اما بین وجود بازارهای محلی و نیاز آموزشی رابطه معنی داری مشاهده شد. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود دوره های آموزشی با تاکید بر اولویت های شناسایی شده، به ویژه مهارت های تصمیم گیری، برنامه ریزی مالی و بازاریابی، و با مشارکت نهادهای محلی و به صورت عملی طراحی و اجرا گردند تا زمینه های توسعه کارآفرینی کشاورزی در مناطق روستایی استان یزد فراهم آید.

کلیدواژه ها:

نیازسنجی آموزشی ، کارآفرینی کشاورزی ، جوانان روستایی ، مدل بوریج ، استان یزد