همگرایی شناختی القا شده توسط هوش مصنوعی در اقتصاد کلان و حکمرانی

پدیده همگرایی شناختی القا شده توسط هوش مصنوعی به عنوان یکی از پیچیده ترین و در عین حال کم توجه ترین تحولات عصر دیجیتال، در حال بازتعریف بنیادین فرآیندهای تصمیم گیری در اقتصاد کلان و حکمرانی است. این پژوهش با هدف بررسی ابعاد نظری و پیامدهای عملی این پدیده، به تحلیل چگونگی تاثیرگذاری سیستم های هوش مصنوعی بر شکل گیری باورها، انتظارات و الگوهای تصمیم گیری در سطوح خرد و کلان اقتصادی می پردازد. همگرایی شناختی القا شده، فرآیندی است که طی آن عامل های هوش مصنوعی به تدریج چارچوب های شناختی، مدل های داده و ساختارهای تصمیم گیری نهادهای مختلف را به سمت یکسان سازی سوق می دهند و این امر پیامدهای عمیقی برای تاب آوری سیستم های اقتصادی و کارایی سیاست های کلان دارد. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق سه کانال اصلی یعنی شبیه سازی انتظارات، اصلاح سوگیری های شناختی و ایجاد وابستگی شناختی، به همگرایی فزاینده در فرآیندهای تصمیم گیری اقتصادی دامن می زند. این همگرایی اگرچه می تواند به افزایش دقت پیش بینی ها و کاهش خطاهای سیستماتیک در سیاست گذاری بینجامد، اما در عین حال خطرات جدی از جمله کاهش تنوع تفسیری، افزایش خطرات سیستمیک و تضعیف عاملیت انسانی را به همراه دارد. پژوهش حاضر با بهره گیری از رویکردی ترکیبی و با مرور نظام مند ادبیات نظری و شواهد تجربی موجود، نشان می دهد که مدیریت موثر همگرایی شناختی القا شده توسط هوش مصنوعی، نیازمند بازطراحی نهادهای حکمرانی، ایجاد ظرفیت های شناختی جدید و تدوین چارچوب های نظارتی متناسب با ماهیت پویا و پیچیده این پدیده است. در نهایت، این پژوهش نتیجه گیری می کند که همگرایی شناختی القا شده توسط هوش مصنوعی نه یک مسئله صرفا فنی، بلکه یک چالش اساسی برای نظریه اقتصادی و فلسفه حکمرانی در عصر دیجیتال محسوب می شود و مواجهه با آن مستلزم گذار از رویکردهای واکنشی به رویکردهای پیش دستانه و مبتنی بر آینده نگری است.

کلیدواژه ها:

همگرایی شناختی ، هوش مصنوعی ، اقتصاد کلان ، حکمرانی ، ظرفیت همگرایی