مروری بر پیامدهای شناختی و عاطفی مواجهه با دود سیگار در دوره پیش دبستانی و اوایل کودکی

مواجهه ی ناخواسته ی کودکان با دود سیگار والدین، یکی از عوامل خطر محیطی قابل پیشگیری برای سلامت و تحول دوران کودکی به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف مرور و تلفیق شواهد موجود درباره ی پیامدهای شناختی و عاطفی این پدیده در کودکان پیش دبستانی (۲ تا ۶ سال) انجام شد. برای این منظور، مقالات منتشرشده از ژانویه ی ۲۰۱۹ تا مارس ۲۰۲۶ در پایگاه های معتبر علمی جستجو شدند و پس از اعمال معیارهای گزینش، ۳۰ مطالعه ی واجد شرایط برای مرور نهایی انتخاب گردیدند. یافته ها حاکی از آن است که مواجهه با دود سیگار با تغییرات ساختاری و عملکردی در مغز، اختلال در کارکردهای اجرایی، حافظه، توجه، زبان و یادگیری، و نیز افزایش مشکلات تنظیم هیجان و رفتارهای برونی سازی و درونی سازی همراه است. شدت این پیامدها با میزان و تداوم مواجهه رابطه ی مستقیم دارد و عواملی چون جنسیت کودک، پایگاه اقتصادی‑اجتماعی خانواده، کیفیت تعامل والد‑کودک و زمینه های ژنتیکی، در شدت آن نقش تعدیل کننده دارند. برآیند شواهد نشان می دهد که مواجهه ی کودکان پیش دبستانی با دود سیگار، با پیامدهای شناختی و عاطفی همراه است. بنابراین، کاهش این مواجهه از طریق آموزش والدین، حمایت از برنامه های ترک سیگار و ایجاد محیط های عاری از دود، در حفظ سلامت و رشد کودکان موثر است‎.‎

کلیدواژه ها:

استعمال سیگار ، دود دست دوم ، کودکان پیش دبستانی ، تحول شناختی ، تحول عاطفی