تحلیل مفهومی اقدام پژوهی در آموزش: مبانی نظری، رویکردها و مراحل اجرا

اقدام پژوهی یکی از رویکردهای مهم پژوهش در حوزه تعلیم و تربیت است که با هدف بهبود عمل آموزشی و ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری شکل گرفته است. این رویکرد با تاکید بر مشارکت فعال معلمان و کنشگران آموزشی، امکان بررسی مسائل واقعی محیط های آموزشی و ارائه راهکارهای عملی برای حل آن ها را فراهم می سازد. مقاله حاضر با رویکردی مروری–تحلیلی به بررسی چیستی، چرایی و چگونگی اقدام پژوهی در آموزش می پردازد. در این راستا، ابتدا مفهوم و ویژگی های اساسی اقدام پژوهی تبیین شده و سپس تفاوت آن با برخی رویکردهای رایج پژوهش در علوم تربیتی مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین رویکردهای مختلف اقدام پژوهی و مراحل اجرای آن در محیط های آموزشی تشریح شده و به نقش آن در توسعه حرفه ای معلمان و بهبود فرایندهای آموزشی اشاره شده است. یافته های این بررسی نشان می دهد اقدام پژوهی به عنوان رویکردی مسئله محور، مشارکتی و تامل محور می تواند زمینه ساز اصلاح مستمر عمل آموزشی و ارتقای کیفیت نظام آموزشی باشد. در پایان، بر ضرورت گسترش فرهنگ اقدام پژوهی در نظام آموزش و پرورش و توجه بیشتر به آن در برنامه های توسعه حرفه ای معلمان تاکید می شود‎.‎

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، بهبود فرایند آموزش ، توسعه حرفه ای معلمان ، پژوهش در عمل ، ‎ ‎تعلیم و تربیت