طراحی منظر شفابخش برای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم در چارچوب شهر هوشمند و انسان محور

کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم به دلیل حساسیت های حسی، دشواری در تعاملات اجتماعی و نیاز به محیط های قابل پیش بینی، از گروه های آسیب پذیر جامعه محسوب می شوند. در سال های اخیر، رویکرد شهر هوشمند با تاکید بر بهره گیری از فناوری های نوین، طراحی فراگیر و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، بستری مناسب برای پاسخگویی به نیازهای این گروه فراهم ساخته است. در این میان، منظر شفابخش به عنوان محیطی مبتنی بر عناصر طبیعی، فناوری های محیطی و اصول انسان محور، می تواند در کاهش تنش های حسی، افزایش آرامش روانی و تقویت تعاملات اجتماعی کودکان مبتلا به اوتیسم نقش موثری ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین اصول طراحی منظر شفابخش برای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم در چارچوب شهر هوشمند و انسان محور انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و اطلاعات موردنیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای، بررسی اسناد علمی، تحلیل نمونه های موردی و مطالعات میان رشته ای در حوزه های معماری، شهرسازی، روان شناسی محیطی و اختلالات طیف اوتیسم گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بهره گیری از مولفه هایی نظیر فضاهای سبز چندحسی، سامانه های هوشمند تنظیم نور و صدا، مسیرهای خوانا و قابل پیش بینی، فضاهای نیمه باز تعاملی، عناصر طبیعی و فناوری های پایش و هدایت هوشمند، می تواند ضمن کاهش استرس و آشفتگی های حسی، زمینه ارتقای سلامت جسمی و روانی، افزایش استقلال عملکردی و تقویت مشارکت اجتماعی کودکان مبتلا به اوتیسم را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

منظر شفابخش ، اختلال طیف اوتیسم ، شهر هوشمند انسان محور ، طراحی فراگیر ، سلامت روان و کیفیت زندگی