چارچوب هواشناختی پیش بینی و هشدار آلودگی هوای شهری مبتنی بر شاخص های کیفیت هوا لایه مرزی و الگوهای همدیدی

پیش بینی آلودگی هوا یکی از ارکان اساسی مدیریت ریسک محیط زیستی و سلامت عمومی در مناطق شهری به شمار می رود. در این مقاله چارچوبی یکپارچه برای پیش بینی و صدور هشدار آلودگی هوا با تمرکز بر ذرات معلق PM۲.۵ و PM۱۰ شاخص کیفیت هوا (AQI)، ضخامت نوری آئروسل (AOD) و نقش فرآیندهای کلیدی هواشناختی شامل وارونگی دما، ساختار و ارتفاع لایه مرزی سیاره ای (PBL) و ضریب تهویه (Ventilation Coefficient) ارائه می شود. ابتدا آلاینده های معیار و غیر معیار و پیامدهای بهداشتی آنها معرفی شده سپس ساز و کارهای دینامیکی و ترمودینامیکی موثر بر تمرکز آلاینده ها تشریح می گردد. در ادامه جداول تصمیم ابداعی ارائه می شود که در آنها ترکیب شاخص های هواشناسی و شیمی جو به گونه ای طراحی شده است که خروجی پیش بینی آلودگی هوا به طور مستقیم هم تراز و متناظر با سطوح شاخص کیفیت هوا (AQI) قابل بیان و تفسیر باشد. این جداول به عنوان هسته سامانه های هشدار سریع آلودگی هوا عمل کرده و امکان تبدیل شرایط پیش بینی شده جوی به سطوح استاندارد هشدار را فراهم می سازند. نتایج نشان می دهد که تلفیق شاخص های PBL، ضریب تهویه هوا، AOD، PM۲.۵ و زمینه همدیدی دقت شناسایی زودهنگام دوره های آلودگی شدید را افزایش داده و بستر مناسبی برای تصمیم سازی مدیریتی و سیاست گذاری کیفیت هوا فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

پیش بینی آلودگی هوا ، آلاینده های جوی ، لایه مرزی سیاره ای ، شاخص کیفیت هوا ، ضریب تهویه هوا