تاثیر شرایط جوی حدی بر ریسک سلامت و بار بیماری ناشی از آلودگی هوا

شرایط جوی حدی موج گرما، سکون جوی، وارونگی دما، خشکسالی و طوفان گردو غبار غلظت آلاینده های کلیدی هوا (PM۱۰، PM۲.۵، اوزون و NO۲) را افزایش داده و اثرات سینرژیستیک بر سلامت ایجاد می کنند. در این مطالعه مروری نشان داد که هم زمانی این شرایط با آلودگی هوا، ریسک مرگ و میر را بیش از مجموع اثرات جداگانه بالا می برد؛ افزایش مرگ و میر کلی در روزهای حاد گزارش شده است. مکانیسم های اصلی شامل تسریع تشکیل اوزون در گرما، تجمع ذرات در سکون جوی، محبوس شدن آلاینده ها زیر وارونگی و افزایش مواجهه در گردو غبار است. گروه های آسیب پذیر (سالمندان، کودکان، بیماران قلبی-تنفسی و مناطق خشک و شهری) بیشترین آسیب را می بینند. در ایران ترکیب گرد و غبار خاورمیانه با آلودگی شهری و شرایط حدی بار مرگ منتسب به آلودگی را به طور چشمگیری افزایش داده است. نتایج بر لزوم گذار به رویکردهای یکپارچه تاکید دارد. پیشنهادهای اصلی شامل ایجاد سیستم های هشدار زودهنگام ترکیبی (هواشناسی + کیفیت هوا)، کاهش انتشار پیش سازهای آلاینده در دوره های پیش بینی حدی، تقویت زیرساخت های شهری سبز و ادغام داده های هواشناسی در مدل های ارزیابی بار بیماری است. با توجه به روند افزایشی رویدادهای جوی حدی تحت تاثیر تغییرات اقلیمی، اقدام فوری و هماهنگ در سطوح ملی و منطقه ای برای کاهش این ریسک های ترکیبی ضروری است.

کلیدواژه ها:

شرایط جوی حدی ، آلودگی هوا ، اثرات سینرژیستیک ، بار بیماری ، اوژن ، PM۲.۵