کاربست هوش مصنوعی در دادرسی دیوان عدالت اداری امکان سنجی حقوقی با تاکید بر اصل بی طرفی دادرس

هجدهمین کنفرانس بین المللی دستاوردهای نوین پژوهشی در فقه حقوق و علوم انسانی کاربست هوش مصنوعی در دادرسی دیوان عدالت اداری امکان سنجی حقوقی با تاکید بر اصل بی طرفی دادرس صمد سلیمی حصار رئیس اندیشکده راهبردی غدیر و دبیر کمیته سیاسی حقوقی اندیشکده راهبردی غدیر Email: [e-mail] مقدمه نظام های دادرسی با تراکم پرونده و اطاله دادرسی مواجهند هوش مصنوعی راهکاری برای بهبود کارآمدی قضایی است دیوان عدالت اداری ایران با حجم بالای پرونده روبروست ورود هوش مصنوعی به دادرسی اداری نگرانی از تضمین اصل بی طرفی دادرس را ایجاد کرده است. هدف پژوهش، امکان سنجی حقوقی کاربست هوش مصنوعی در دادرسی دیوان عدالت اداری با تاکید بر اصل بی طرفی است. روش کار پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و مطالعه تطبیقی نظام های حقوقی استونی سنگاپور، آلمان و آمریکا انجام شده است. یافته ها مهم ترین کاربردها استخراج آرای مشابه پشتیبانی از دادرس و طبقه بندی پرونده ها. مهم ترین چالش عدم شفافیت الگوریتمی. الزام حیاتی شفافیت الگوریتمی، نظارت مستمر انسانی و عدم واگذاری تصمیم گیری نهایی به سامانه نظام حقوقی ایران در تامین این الزامات با شکاف اساسی مواجه است. سه بحث و نتیجه گیری بهره مندی از هوش مصنوعی در دیوان عدالت اداری با رعایت الزامات یادشده امکان پذیر و با اصل بی طرفی قابل جمع است تصویب قانون خاص اجرای پروژه پایلوت در حوزه استخراج آرای مشابه و طبقه بندی پرونده ها توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، دادرسی اداری ، دیوان عدالت اداری ، اصل بی طرفی دادرس ، امکان سنجی حقوقی