تحلیل معناشناختی و تفسیری مفهوم «صبر» در سوره مریم با تاکید بر رویکرد تربیتی و روانشناختی قرآن

این پژوهش با هدف تحلیل معناشناختی و تفسیری مفهوم «صبر» در سوره مریم با تاکید بر ابعاد تربیتی و روانشناختی آن به منظور استخراج الگویی کاربردی برای تاب آوری معاصر انجام شد. مطالعه حاضر با روش کتابخانه ای و تحلیل محتوای کیفی، متون مبتنی بر داده های تفسیری و با رویکردی توصیفی-تحلیلی به بررسی بافت محور آیات سوره مریم پرداخته است. یافته ها نشان می دهد صبر در این سوره در سه بافت انتظار (زکریا (ع))، بحران (مریم (ع)) و تعارض هویتی (ابراهیم (ع)) ظهور یافته و سیری تکاملی از تحمل منفعلانه به کنش آگاهانه و هویت ساز را طی می کند. تحلیل تفسیری پیوند ناگسستنی صبر را با معرفت، یقین و آرامش روانی تایید می کند. دستاورد نهایی پژوهش ارائه الگوی سه مرحله ای تربیتی پذیرش واقعیت، مدیریت فعال بحران، نهادینه سازی در زندگی است که قابلیت تبدیل به برنامه های عملی تقویت تاب آوری و سلامت روان را دارد. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که صبر در منظومه تربیتی سوره مریم یک سازوکار پویا و چندمرحله ای برای معنا بخشی به رنج و طراحی زندگی تاب آور است که کاربست نظام مند آن در عرصه های تربیتی و روان شناختی معاصر پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

صبر ، سوره مریم ، معناشناسی ، قرآن ، تربیت اسلامی ، روانشناسی دین