بررسی کلی ارث و رسیدگی به وضعیت ارث اشخاص بلا وارث در حقوق ایران

نهاد ارث به عنوان یکی از مهمترین تاسیسات حقوق خصوصی نقش اساسی در انتقال اموال و برقراری نظم اقتصادی و اجتماعی در هر جامعه ایفا می کند. در حقوق ایران که مبتنی بر فقه امامیه است، قواعد ارث با دقت و تفصیل گسترده ای تنظیم شده و وضعیت وراث، طبقات ارث و سهم هر یک به طور مشخص تعیین گردیده است. با این حال، یکی از مسائل مهم و چالش برانگیز در این حوزه، وضعیت اشخاص بلا وارث و نحوه رسیدگی به ترکه آنان است. در مواردی که شخصی بدون وارث فوت می کند یا وارثی برای وی شناسایی نمی شود، تعیین تکلیف اموال او از منظر حقوقی و فقهی اهمیت ویژه ای پیدا می کند. هدف این پژوهش، بررسی کلی نظام ارث در حقوق ایران با تمرکز بر وضعیت اشخاص بلا وارث و تحلیل نحوه رسیدگی به ترکه این افراد است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه ای، قوانین و رویه قضایی می باشد. یافته های تحقیق نشان می دهد که در حقوق ایران پس از انجام تشریفات قانونی برای شناسایی وراث، در صورت احراز بلا وارث بودن، اموال متوفی به بیت المال تعلق می گیرد و دولت در مقام متولی این اموال عمل می کند. در نهایت مقاله ضمن تحلیل مبانی قانونی و فقهی به بررسی چالش ها و ارائه پیشنهاداتی در راستای بهبود روند رسیدگی می پردازد.

کلیدواژه ها:

ارث ، بلا وارث ، ترکه ، بیت المال ، قانون مدنی ، وراث ، امور حسبی