نقش مداخله حرفه ای وکیل در مرحله تنظیم و تفسیر قراردادها و تاثیر آن بر پیشگیری از اختلافات حقوقی در نظام حقوقی ایران

پژوهش حاضر به بررسی نقش مداخله حرفه ای وکیل در مرحله تنظیم و تفسیر قراردادها و میزان تاثیر آن بر پیشگیری از اختلافات حقوقی در نظام حقوقی ایران می پردازد. با توجه به جایگاه اصل حاکمیت اراده و ماده ۱۰ قانون مدنی، بخش قابل توجهی از اختلافات قراردادی ناشی از ابهام در عبارات، نقص در پیش بینی تعهدات متقابل، عدم تعیین دقیق ضمانت اجراها، تعارض میان مفاد قرارداد و قواعد آمره و نیز ضعف در تنظیم سازوکارهای حل و فصل اختلاف است. در این میان، حضور وکیل به عنوان متخصص حقوقی در مرحله پیشا اختلاف می تواند با شناسایی ریسک های حقوقی، تنظیم شروط شفاف و قابل اجرا، همسوسازی مفاد قرارداد با قوانین و رویه قضایی و طراحی سازوکارهای تفسیری و حل اختلاف از شکل گیری تعارضات آتی یا از تشدید آنها جلوگیری کند. این تحقیق با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از مطالعه کتابخانه ای، تحلیل مقررات و اسناد حقوقی مرتبط از جمله قانون مدنی، قانون آیین دادرسی مدنی، قانون مسئولیت مدنی و مقررات ناظر بر وکالت و بررسی دیدگاه های دکترین حقوقی و نمونه هایی از اختلافات رایج در تفسیر قراردادها انجام می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد مداخله حرفه ای وکیل در تنظیم و تفسیر قراردادها، از طریق ارتقای کیفیت نگارش حقوقی، تقلیل ابهامات، پیش بینی دقیق تعهدات و ضمانت اجراها و مدیریت تعارض منافع، موجب کاهش احتمال بروز اختلاف و در نتیجه کاهش طرح دعاوی و اطاله دادرسی می گردد. در نهایت، پژوهش ضمن تبیین حدود و کارکردهای این مداخله در چارچوب حقوق ایران، پیشنهادهایی برای نهادینه سازی استفاده از مشاوره حقوقی در فرآیند انعقاد قراردادها و ارتقای استانداردهای قراردادنویسی ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

وکیل دادگستری ، تنظیم قرارداد ، تفسیر قرارداد ، پیشگیری از اختلاف ، اختلافات قراردادی ، مدیریت ریسک حقوقی ، مسئولیت مدنی ، نظام حقوقی ایران ، قراردادنویسی