الگوی حکمرانی امنیتی فقهی در ثغور اسلامی کالبدشکافی ساختار متلازم حقوق و تکالیف مرزبانان با تاکید بر چالش های نوظهور

حراست از ثغور سرزمینی و هویتی در منظومه فقه سیاسی اسلام فراتر از تکالیف کلاسیک، نظامی، فریضه ای عبادی و مقدمه ای وجودی (مقدمه واجبه جهت صیانت از نظام اسلامی و تحقق مقاصد پنجگانه شریعت) است. با تغییر الگوهای تهدید و نفوذ در قالب جنگ های ترکیبی سایبری و هوشمند، مرزبانان در هسته سخت مواجهه های عملیاتی با خلاءهای نظری و ابهامات عمیق حقوقی - فقهی دست به گریبان هستند. این پژوهش با ابتنا بر روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد اجتهادی به بازتعریف پیوند ارگانیک میان حقوق مادی و معنویت شناختی مرزبانان و تکالیف عام و خاص آنان مبادرت ورزیده است. یافته های تحقیق مبرهن می سازد که مشروعیت و وجوب بالذات مرزبانی بر سه پایه لایتغیر عقل (قاعده حفظ نظام)، نقل آیات، رباط و نفی سبیل و مصلحت نوعه استوار است. در ساحت تکالیف فقه پویای امامیه، حراست را از پوسته فیزیکی خارج نموده و به سرحدات شناختی و سایبری تسری می دهد. در ساحت حقوق نیز اثبات می گردد که حکومت مکلف به تامین معیشت مکفی، پوشش جامع حمایتی قضایی و تجهیزات فناورانه بازدارنده است. در نهایت این مقاله تعارضات بنیادین میان احکام اولیه (حرمت دماء) و ثانویه (دفاع از حاکمیت)، ابهام مفهومی در قانون به کارگیری سلاح و دکترین تعقیب گرم را کالبدشکافی نموده و نظام واره ای منسجم برای اصلاح رویه های تقنینی و قضایی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، امنیتی فقه ، مرزبانی ، حفظ نظام ، قاعده نفی سبیل ، جنگ ترکیبی ، حقوق و تکالیف ، تعقیب گرم