تحلیل آسیب شناسانه راهکارهای حمایتی زنان بزه دیده در جرایم جنسی با تاکید بر رویکرد چندنهادی

این مقاله با هدف آسیب شناسی راهکارهای نهادی و حمایتی ایران در مواجهه با بزه دیدگی زنان در جرایم جنسی به تحلیل همزمان دو سطح سیاست تقنینی و سیاست اجرایی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که نظام حقوقی ایران در بخش تقنینی همچنان با چالش هایی نظیر فقدان تعریف جامع از مفاهیم خشونت و آزار جنسی، غلبه رویکرد بزهکار محور، جرم انگاری محدود مصادیق نوین خشونت جنسی و فقدان مقررات حمایتی الزام آور روبه روست. این مشکلات موجب شده که قوانین موجود نتوانند حمایت کافی، کنشمند و مبتنی بر عدالت جنسیتی را برای زنان قربانی فراهم کنند. از سوی دیگر بررسی سیاست اجرایی نشان می دهد که عملکرد نهادهای ذی ربط مانند نیروی انتظامی، سازمان بهزیستی، اورژانس اجتماعی و دستگاه قضایی با مشکلات ساختاری، ناهماهنگی بین نهادی، فقدان پروتکل های یکپارچه، کمبود آموزش تخصصی و نبود مراکز تخصصی حمایت از بزه دیدگان همراه است. این نارسایی ها ضمن افزایش احتمال بزه دیدگی ثانویه، اعتماد زنان به نظام رسمی را کاهش داده و میزان گزارش دهی را پایین می آورد. علاوه بر این، نوعی فرهنگ سازمانی مردسالارانه در برخی نهادهای اجرایی و بی توجهی به تفاوت های جنسیتی در تجربه بزه دیدگی کارآمدی مداخلات حمایتی را محدود می کند. نتایج تحقیق نشان می دهد که گذار به سیاست جنایی مشارکتی، تدوین قوانین جامع نگر، تقویت همکاری بین نهادی، ایجاد مراکز تخصصی حمایت و آموزش حرفه ای مبتنی بر رویکرد جنسیت محور می تواند زمینه لازم برای حمایت موثر از زنان بزه دیده و کاهش پیامدهای روانی، اجتماعی و حقوقی بزه دیدگی را فراهم سازد. این مقاله با ارائه تحلیل ساختاری ضرورت بازنگری در سیاست های کنونی و تقویت ابزارهای حمایتی را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

آسیب شناسی تقنینی ، آسیب شناسی اجرایی ، زنان بزه دیده ، جرایم جنسی ، حمایت نهادی ، بزه دیدگی ثانویه