بررسی ارتباط دلبستگی های اضطرابی - اجتنابی با خود تنظیمی هیجانی و باورهای عاطفی ناکارآمد با توجه به نقش راهبردهای مقابله با استرس به عنوان متغیر میانجی در بزرگسالان مبتلا به اختلال نقص توجه و تمرکز بیش فعالی

هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط دلبستگی های اضطرابی و اجتنابی با خود تنظیمی هیجانی و باورهای عاطفی ناکارآمد با توجه به نقش میانجی راهبردهای مقابله با استرس در بزرگسالان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) بود. روش پژوهش توصیفی- همبستگی و از نظر هدف کاربردی بود. جامعه آماری شامل تمامی بزرگسالان دارای تشخیص ADHD در شهر تهران در سال ۱۴۰۴ بود که از میان آنان ۲۰۳ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک های دلبستگی بزرگسالان هازن و شیور (۱۹۸۷)، مقیاس دشواری در تنظیم هیجان گراتز و روئمر (۲۰۰۴)، پرسشنامه باورهای عاطفی ناکارآمد دالساندرو و برتون (۲۰۰۶) و پرسشنامه راهبردهای مقابله با استرس اندلر و پارکر (۱۹۹۰) بود. داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و تحلیل مسیر با روش بوت استرپ ۵۰۰۰ بازنمونه گیری تحلیل شدند. نتایج نشان داد دلبستگی اضطرابی (p<۰.۰۱, B=-۰.۳۱) و دلبستگی اجتنابی (p<۰.۰۱, B=-۰.۳۸) پیش بینی کننده منفی خود تنظیمی هیجانی هستند و این دو متغیر در مجموع ۳۲ درصد از واریانس خود تنظیمی هیجانی را تبیین کردند (R۲=۰.۳۲). همچنین دلبستگی اضطرابی (p<۰.۰۱, B=۰.۴۰) و اجتنابی (p<۰.۰۱, B=۰.۳۷) پیش بینی کننده مثبت باورهای عاطفی ناکارآمد بودند و ۴۱ درصد از واریانس آن را تبیین کردند (R۲=۰.۴۱). نتایج همبستگی نیز نشان داد خود تنظیمی هیجانی با راهبرد مقابله مسئله مدار رابطه مثبت (p<۰.۰۱, r=۰.۵۸) و با راهبردهای هیجان مدار (p<۰.۰۱, r=۰.۴۴) و اجتنابی (p<۰.۰۱, r=-۰.۴۹) رابطه منفی دارد. تحلیل مسیر نشان داد راهبردهای مقابله ای نقش میانجی معناداری در رابطه بین سبک های دلبستگی و پیامدهای هیجانی دارند و اثرات غیرمستقیم مدل با روش بوت استرپ معنادار بود (p<۰.۰۱). به طور کلی نتایج نشان داد سبک های دلبستگی ناایمن از طریق تاثیر بر نوع راهبردهای مقابله با استرس، موجب کاهش خود تنظیمی هیجانی و افزایش باورهای عاطفی ناکارآمد در بزرگسالان مبتلا به ADHD می شود. این یافته ها بر اهمیت آموزش راهبردهای مقابله مسئله مدار و مداخلات مبتنی بر دلبستگی در برنامه های درمانی این افراد تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

دلبستگی اضطرابی ، دلبستگی اجتنابی ، خود تنظیمی هیجانی ، باورهای عاطفی ناکارآمد ، راهبردهای مقابله با استرس ، اختلال نقص توجه و تمرکز بیش فعالی