مدیریت ریسک آلودگی نفتی و روشهای جمع آوری آن در محیطهای نیمه بسته دریایی با روش تحلیل تصمیم گیری چند معیاره MCDA: مطالعه موردی خلیج فارس

خلیج فارس به عنوان یک اکوسیستم دریایی نیمه بسته و راهبردی به طور مداوم در معرض مخاطرات ناشی از نشت نفت قرار دارد. در این پژوهش با استفاده از نتایج مدل سازی ۹ سناریوی نشت نفت، یک چارچوب مدیریت ریسک مبتنی بر تحلیل تصمیم گیری چند معیاره (MCDA) ارائه شد. نتایج نشان داد که ۷۲.۴۵ درصد از اجزای سنگین نفت در سطح آب باقی می مانند و غلظت بنزو پیرن در شدیدترین سناریو به ۱۰,۹۰۷ میکروگرم بر لیتر می رسد. برای ارزیابی ریسک پنج معیار سمیت، فاصله از سواحل حساس، وسعت آلودگی، زمان ماندگاری و حجم نشت در قالب شاخص پاسخ به بحران (CRI) تلفیق شدند. یافته ها نشان دادند که برخی نشت های کوچک اما نزدیک به مناطق حساس ساحلی می توانند اولویت واکنشی بالاتری نسبت به نشت های بزرگتر داشته باشند. این چارچوب با انتقال رویکرد مدیریت بحران از معیار حجم نشت به ارزیابی چند بعدی ریسک ابزاری کارآمد برای تخصیص بهینه منابع، تعیین اولویت های عملیاتی و افزایش اثربخشی اقدامات مقابله و پاکسازی در محیط های دریایی حساس فراهم می آورد و می تواند به عنوان یک الگوی تصمیم یار برای مدیریت حوادث نفتی در خلیج فارس و سایر دریاهای نیمه بسته مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

نشت نفت ، بنزو پیرن ، مدل سازی GNOME ، ریسک زیست محیطی ، شبیه سازی هیدرودینامیک