تبیین نقش دانشگاه های شهر شیراز در ارتقای شاخص های توسعه پایدار شهری چارچوب مفهومی مبتنی بر مرور دامنه ای ساختار یافته

رشد شهرنشینی و چندبعدی شدن مسائل زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی تحقق توسعه پایدار شهری را به یکی از اولویت های اصلی مدیریت شهری تبدیل کرده است. در این میان دانشگاه ها به عنوان نهادهای تولید دانش، آموزش نیروی انسانی، نوآوری، ترجمه دانش و تسهیل همکاری میان ذینفعان ظرفیت مهمی برای پشتیبانی از سیاست گذاری شهری و محلی سازی اهداف توسعه پایدار دارند. هدف پژوهش حاضر، تبیین سازوکارهای اثرگذاری دانشگاه های شهر شیراز بر شاخص های توسعه پایدار شهری و ارائه چارچوبی مفهومی برای مطالعات تجربی آینده است. پژوهش با رویکرد مرور دامنه ای ساختار یافته و سنتز روایتی-مضمونی انجام شد و در گزارش روش از منطق PRISMA-SCR استفاده گردید. جستجوی منابع در بازه ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ با کلیدواژه های مرتبط با دانشگاه ها، توسعه پایدار، اهداف توسعه پایدار، مشارکت دانشگاه-جامعه، آزمایشگاه زنده شهری، حکمروایی محلی و مدیریت شهری انجام شد. پس از شناسایی ۹۴ رکورد اولیه، حذف موارد تکراری یا فاقد اطلاعات کتاب شناختی، معتبر، غربالگری عنوان و چکیده و ارزیابی متن کامل، منبع کلیدی شامل مطالعات جدید و منابع نظری بنیادین وارد سنتز نهایی شدند. یافته ها نشان می دهد که دانشگاه ها از طریق چهار سازوکار اصلی شامل تولید و ترجمه دانش، توسعه سرمایه انسانی، شبکه سازی و حکمروایی مشارکتی و اجرای پروژه های آزمایشی آزمایشگاه زنده شهری می توانند بر ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی توسعه پایدار اثر بگذارند. اساس نتایج چارچوب پیشنهادی پژوهش شامل چهار بعد ظرفیت نهادی دانشگاه، کیفیت همکاری دانشگاه-مدیریت شهری، سرمایه اجتماعی و مشارکت ذینفعان و پیامدهای توسعه پایدار شهری است. این چارچوب برای شهر شیراز با تمرکز بر دانشگاه شیراز، دانشگاه صنعتی شیراز و دانشگاه علوم پزشکی شیراز صورت بندی شده و می تواند مبنای طراحی شاخص ها، مصاحبه با خبرگان، پیمایش نهادی و برنامه ریزی پروژه های مشترک دانشگاه و شهرداری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار شهری ، دانشگاه شیراز ، مرور دامنه ای ، مدیریت شهری ، آزمایشگاه زنده شهری