بازخوانی نقش اتاق خواب در کیفیت زندگی زوجین تاثیر نورپردازی کیفیت آکوستیکی، حریم خصوصی و بازتاب تصویر بر تجربه صمیمیت در فضاهای مسکونی

این پژوهش با هدف بازخوانی نقش اتاق خواب در کیفیت زندگی زوجین تاثیر کیفیت های محیطی این فضا را بر تجربه صمیمیت در فضاهای مسکونی بررسی می کند. برخلاف نگاه متعارف که اتاق خواب را عمدتا به خواب استراحت و خلوت فردی محدود می سازد، این مطالعه آن را به عنوان محیطی حسی ادراکی و رابطه ای در نظر می گیرد؛ محیطی که کیفیت های آن می توانند بر آسایش عاطفی، حریم رابطه ای، امنیت ادراک شده، آگاهی بدنی و تعامل خصوصی زوجین اثرگذار باشند. پژوهش حاضر از نظر رویکرد، کمی و از نظر روش، پیمایشی و توصیفی - همبستگی است. داده ها از طریق پرسشنامه آنلاین و ناشناس از ۲۰۰ فرد متاهل دارای تجربه سکونت در اتاق خواب مشترک ساکن در سه استان خوزستان، فارس و بوشهر گردآوری شد. از این تعداد ۱۰۰ نفر از استان خوزستان، ۶۰ نفر از استان فارس و ۴۰ نفر از استان بوشهر در مطالعه مشارکت داشتند. پرسشنامه پژوهش بر پایه طیف لیکرت پنج درجه ای تنظیم شد و چهار مولفه اصلی کیفیت محیطی اتاق خواب شامل نورپردازی، کیفیت آکوستیکی، حریم خصوصی و بازتاب تصویر را در ارتباط با تجربه صمیمیت زوجین سنجید. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و از طریق آمار توصیفی، آزمون پایایی با آلفای کرونباخ، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته ها نشان دادند که کیفیت های محیطی اتاق خواب با تجربه صمیمیت زوجین رابطه ای مثبت و معنادار دارند. در میان متغیرهای بررسی شده حریم خصوصی قوی ترین رابطه را با تجربه صمیمیت نشان داد و پس از آن نورپردازی، کیفیت آکوستیکی و بازتاب تصویر قرار گرفتند. همچنین نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که ترکیب چهار مولفه نورپردازی، کیفیت آکوستیکی، حریم خصوصی و بازتاب تصویر توانسته است حدود ۴۰ درصد از واریانس تجربه ادراک شده صمیمیت زوجین را در نمونه مورد مطالعه تبیین کند. بر این اساس طراحی اتاق خواب نباید تنها بر کارکرد زیبایی شناسی یا چیدمان متمرکز باشد، بلکه باید به عنوان بخشی از طراحی داخلی مسکونی در پیوند با حریم خصوصی، کنترل ادراک بصری، صوتی، آسایش صمیمانه و کیفیت تجربه خصوصی زوجین تحلیل شود. نتایج پژوهش نشان می دهد که تصمیمات طراحی درباره نور، صدا، حریم و سطوح بازتابنده می توانند در شکل دهی به کیفیت رابطه زوجین در فضای خواب نقش موثری داشته باشند. با این حال از آنجا که داده ها بر پایه ادراک خودگزارشی پاسخ دهندگان گردآوری شده اند، نتایج پژوهش باید در چارچوب تجربه ادراک شده کاربران تفسیر شوند و تعمیم آن ها به همه الگوهای سکونت نیازمند احتیاط است.

کلیدواژه ها:

کیفیت محیطی اتاق خواب ، تجربه صمیمیت زوجین ، طراحی داخلی مسکونی ، حریم خصوصی ، کیفیت آکوستیکی ، بازتاب تصویر