اولویت بندی عوامل موثر بر افزایش بهره وری هزینه در خدمات جمع آوری پسماند شهری (مطالعه موردی: مناطق ۲۲ گانه شهر تهران)

مدیریت پسماند شهری به عنوان یکی از هزینه برترین خدمات شهری همواره چالش های مالی و اجرایی متعددی را برای شهرداری های کلانشهرها ایجاد کرده است. هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر افزایش بهره وری هزینه در خدمات جمع آوری پسماند شهری با استفاده از رویکرد ترکیبی فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و تکنیک تاپسیس (TOPSIS) می باشد. روش تحقیق توصیفی-پیمایشی و جامعه آماری شامل ۴۵ نفر از مدیران کارشناسان ارشد شهرداری تهران و اساتید دانشگاهی در حوزه مدیریت شهری و محیط زیست است. نمونه گیری به صورت هدفمند و با تکنیک گلوله برفی انجام شد. یافته ها نشان داد که از میان معیارهای اصلی اقتصادی-مالی با وزن ۰٫۴۱۲ بیشترین اهمیت و «فنی-تجهیزاتی» با وزن ۰٫۲۱۴ کم ترین اهمیت را دارند. در میان زیرمعیارها، کاهش هزینه های حمل ونقل (وزن ۰٫۱۸۷)، «افزایش نرخ تفکیک از مبدا» (وزن ۰٫۱۶۵) و «استفاده از فناوری های نوین سیستم های (هوشمند)» وزن ۰٫۱۴۳ به ترتیب اول تا سوم را کسب کردند. رتبه بندی مناطق ۲۲ گانه تهران با روش تاپسیس نشان داد که مناطق ۳، ۶ و ۱ بهترین وضعیت و مناطق ۱۸، ۱۹ و ۲۰ نیازمند اولویت بندی در برنامه های بهره وری هستند. اجرای سیاست های مبتنی بر یافته های این پژوهش می تواند حداقل ۲۵ درصد کاهش هزینه های جاری جمع آوری پسماند را در پی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

بهره وری ، هزینه ، مدیریت پسماند ، شهری ، فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) ، تاپسیس (TOPSIS) ، کلانشهر تهران