طراحی معماری مقاوم در برابر تغییرات اقلیم درس هایی از معماری همساز با اقلیم مناطق کویری ایران

تشدید بحران تغییرات اقلیمی ضرورت بازاندیشی در مدل های طراحی و ساخت فضاهای معماری را بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است. معماری معاصر در اقلیم های گرم و خشک به دلیل افزایش دما، کمبود آب و تشدید ناپایداری های حرارتی با چالش های جدی مواجه است این در حالی است که معماری بومی مناطق کویری ایران حاصل تجربیات انباشته شده طی سده ها سازگاری با شرایط سخت اقلیمی است و مجموعه ای از راهبردهای هوشمندانه برای کاهش تنش های محیطی ارائه می دهد این پژوهش با هدف استخراج درس هایی از معماری همساز با اقلیم کویری و ارائه چارچوبی برای طراحی مقاوم در برابر تغییرات اقلیم انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی است ابتدا ادبیات نظری شامل مفاهیم طراحی تاب آور، معماری همساز با اقلیم و ویژگی های اقلیم گرم و خشک مرور شد سپس نمونه های موردی شامل بافت تاریخی یزد، خانه های سنتی کاشان، خانه بروجردی ها و طباطبایی ها و روستاهای کویری میبد و نائین انتخاب و از منظر سازمان فضایی، مصالح، تهویه طبیعی، کنترل تابش و مدیریت آب تحلیل شدند یافته ها نشان می دهد که راهبردهایی نظیر سازمان دهی درون گرا، تهویه طبیعی مبتنی بر بادگیر، بهره گیری از ظرفیت حرارتی مصالح خشتی، طراحی سایه بان های عمیق، ایجاد میکروکلیماهای حیاطی و به کارگیری فضاهای نیمه باز عملکرد بالایی در تعادل حرارتی دارند و قابلیت انطباق با معماری امروز را دارا هستند این پژوهش در پایان چارچوبی کاربردی ارائه می دهد که می تواند در توسعه مدل های طراحی تاب آور مبتنی بر ترکیب دانش بومی و فناوری های نوین نقش تعیین کننده ای ایفا کند.

کلیدواژه ها:

معماری پایدار ، معماری مقاوم ، تغییرات اقلیمی ، طراحی همساز با اقلیم ، بادگیر ، جرم حرارتی ، تاب آوری ، اقلیم گرم و خشک ایران