سنجش کارآیی اقتصادی میادین میوه و تره بار در مقایسه با خرده فروشی های سنتی در شهر بیرجند

تامین میوه و تره بار با قیمت مناسب و دسترسی قابل قبول یکی از عناصر کلیدی رفاه شهری و امنیت غذایی خانوارها است. در شهر بیرجند همانند بسیاری از شهرهای متوسط ایران دو الگوی اصلی عرضه این کالاها شامل میادین میوه و تره بار و خرده فروشی های سنتی نقش آفرینی می کنند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که کدام یک از این دو الگو ی توزیع از منظر اقتصادی و فضایی، کارایی بیشتری برای شهروندان بیرجندی دارد. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با اتکا بر ادبیات عدالت فضایی، امنیت غذایی، تصمیم گیری چند معیاره و تحلیل مکانی انجام شده است. یافته های نظری نشان می دهد که میادین میوه و تره بار، در صورت مکان یابی مناسب و مدیریت کارآمد توانایی بیشتری برای کاهش هزینه خانوار و افزایش شفافیت قیمتی دارند. با این حال، مزیت آنها زمانی محقق می شود که دسترسی فضایی و حمل و نقلی نیز برای همه گروه های اجتماعی فراهم باشد. در مقابل خرده فروشی های سنتی اگرچه معمولا قیمت های بالاتری دارند اما به سبب پراکندگی محلی و نزدیکی به محل سکونت برای برخی گروه ها از نظر دسترسی کاراتر هستند. در نتیجه کارایی اقتصادی واقعی نه صرفا در ارزان تر بودن کالا بلکه در تلفیق قیمت مناسب، دسترسی عادلانه و مدیریت فضایی هوشمندانه معنا می یابد.

کلیدواژه ها:

میادین میوه و تره بار ، خرده فروشی سنتی ، کارایی اقتصادی ، عدالت فضایی ، بیرجند ، امنیت غذایی