بازطراحی فضاهای عمومی با رویکرد پدافند غیر عامل مطالعه موردی پناهگاههای چندمنظوره شهری

هدف اصلی این پژوهش ارائه الگوی جامع بازطراحی فضاهای عمومی شهری با رویکرد پدافند غیرعامل در بستر شهرهای هوشمند ایران است با توجه به نوظهور بودن تهدیدات و ضرورت ارتقای تاب آوری زیرساخت های شهری این تحقیق به دنبال تبیین مولفه هایی است که تلفیق امنیت کالبدی و فناوری های هوشمند را در فضاهای عمومی تضمین می کنند. روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت کیفی است که با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل ۱۵ نفر از خبرگان حوزه پدافند غیر عامل مدیران ارشد شهرداری و متخصصان زیرساخت های هوشمند بوده که به روش نمونه گیری هدفمند قضاوت محور انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق بود و برای تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون استفاده گردید. جهت اعتباربخشی به یافته ها از تکنیک بازبینی توسط مشارکت کنندگان و نظارت متخصصان حوزه امنیت شهری بهره گرفته شد. یافته ها تحلیل داده های حاصل از مصاحبه ها منجر به شناسایی ۵ مضمون فراگیر و ۹ مضمون محوری گردید. مضامین فراگیر شناسایی شده شامل الزامات و چالش های زیرساختی موانع بومی و اقتضایی در امنیت شهری، حکمرانی و مدیریت یکپارچه پدافندی، سرمایه انسانی و تاب آوری اجتماعی و پایداری کالبدی و محیطی می باشد. نتایج نشان داد که هوشمندسازی سیستم های پایش محیطی رفع خلاهای قانونی در ضوابط شهرسازی و غلبه بر محدودیت های تجهیزاتی کلیدی ترین ارکان این الگو هستند. نتیجه گیری: الگوی نهایی پژوهش نشان می دهد که بازطراحی پدافندی فضاهای عمومی در ایران بیش از آنکه وابسته به ابزارهای صرفا تکنولوژیک باشد مستلزم تغییر نگرش در مدیریت بحران و نوسازی زیرساخت های فیزیکی بر مبنای تهدیدات نوین است. این الگو می تواند به عنوان نقشه راهی برای طراحان و مدیران شهری در جهت ایجاد فضاهای عمومی چندمنظوره ارتقای شفافیت در لایه های امنیتی و رسیدن به پایداری و تاب آوری بومی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

پدافند غیر عامل ، بازطراحی فضاهای عمومی ، شهر هوشمند ، تاب آوری شهری ، تحلیل مضمون