شناسایی و اولویت بندی (سطح بندی) آثار اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی واردات و واگذاری دو میلیون خودروی هیبریدی در قالب فروش اقساطی ۸۰ ماهه در ایران

این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت بندی (سطح بندی) آثار اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی واردات و واگذاری ۲ میلیون خودروی هیبریدی در قالب فروش اقساطی ۸۰ ماهه در ایران انجام شده است. پژوهش با رویکردی کاربردی و در دو فاز اکتشافی و پیمایشی طراحی گردید. در فاز نخست از روش شناسی کیفی با رویکرد استقرایی استفاده شد. داده ها از طریق روش میدانی و با بهره گیری از تکنیک دلفی در سه دور متوالی طی بازه زمانی ۲۲ روزه گردآوری شدند. جامعه آماری این بخش شامل ۱۵ نفر از خبرگان دانشگاهی، مدیران حوزه خودرو و مشاوران صنعت خودرو با مدارک کارشناسی ارشد، دانشجوی دکتری و دکتری بود که به روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل مصاحبه های کوتاه، پرسشنامه و جلسات گروهی بود. پایایی ابزار با استفاده از آلفای کرونباخ برای پرسشنامه های دور دوم (۰.۷۶۳) و سوم (۰.۸۱۹) تایید شد. نتایج این مرحله منجر به شناسایی ۱۰ شاخص اقتصادی، ۱۳ شاخص زیست محیطی و ۱۱ شاخص اجتماعی گردید. در فاز دوم پژوهش با رویکرد کمی و قیاسی ادامه یافت و داده ها از طریق پرسشنامه در میان ۱۰ نفر از مدیران و مشاوران صنعت خودرو جمع آوری شد. روایی صوری ابزار تایید گردید و پایایی آن با آلفای کرونباخ ۰.۷۵۵ مورد تایید قرار گرفت. به منظور تحلیل روابط علی و اولویت بندی شاخص ها از روش دیمتل و نرم افزار بهین تصمیم استفاده شد. نتایج نشان داد که در بعد اقتصادی افزایش تقاضا برای خودروهای کم مصرف مهم ترین شاخص از نظر تعامل سیستمی و کاهش هزینه سوخت خانوارها اثرگذارترین عامل است. در بعد زیست محیطی، «کاهش انتشار دی اکسید کربن در حمل و نقل شهری» مهم ترین شاخص و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای در بخش حمل و نقل اثرگذارترین عامل شناخته شد. در بعد اجتماعی نیز افزایش رضایت شهروندان از کیفیت هوای شهری بیشترین تعامل و بهبود سلامت جسمی شهروندان بیشترین اثرگذاری را داشت. در مجموع یافته ها نشان می دهد توسعه استفاده از خودروهای هیبریدی می تواند پیامدهای چند بعدی، اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی ایجاد کند و برخی شاخص ها نقش محرک و برخی دیگر نقش پیامدی در این سیستم دارند.

کلیدواژه ها:

آثار اقتصادی ، آثار زیست محیطی ، آثار اجتماعی ، واردات و واگذاری خودروی هیبریدی ، فروش اقساطی