تحلیل اثرات بازآفرینی شهری بر توسعه اقتصادی و اجتماعی محلات فرسوده

بازآفرینی شهری به مثابه یکی از رویکردهای نوین مداخله در بافت های ناکارآمد شهری، در دهه های اخیر به کانون توجه برنامه ریزان، مدیران شهری و پژوهشگران حوزه توسعه شهری تبدیل شده است؛ زیرا این رویکرد، برخلاف مداخلات صرفا کالبدی، بر پیوند هم زمان ابعاد فضایی، اقتصادی، اجتماعی و نهادی تاکید دارد. مقاله حاضر با هدف تحلیل اثرات بازآفرینی شهری بر توسعه اقتصادی و اجتماعی محلات فرسوده، می کوشد سازوکارهایی را تبیین کند که از طریق آن ها مداخلات بازآفرینانه می توانند به بهبود کیفیت زندگی، ارتقای سرمایه اجتماعی، افزایش فرصت های اشتغال، تقویت فعالیت های اقتصادی محلی و کاهش نابرابری های فضایی و اجتماعی بینجامند. این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اسناد سیاستی، و تحلیل مفهومی دیدگاه های نظری و یافته های پژوهش های پیشین، ابعاد گوناگون بازآفرینی شهری را در نسبت با ظرفیت های توسعه زای محلات فرسوده بررسی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که بازآفرینی شهری در صورتی می تواند به پیامدهای پایدار اقتصادی و اجتماعی منجر شود که فراتر از نوسازی کالبدی، بر تقویت حکمرانی محلی، جلب مشارکت ساکنان، ارتقای دسترسی به خدمات، توانمندسازی گروه های محلی و ایجاد هماهنگی میان نهادهای مسئول استوار باشد. همچنین نتایج بیانگر آن است که هرگونه غفلت از بعد اجتماعی مداخله، می تواند اثربخشی برنامه های بازآفرینی را کاهش داده و حتی به تشدید طرد فضایی و نابرابری اجتماعی بینجامد. بر این اساس، مقاله نتیجه می گیرد که موفقیت بازآفرینی شهری در محلات فرسوده، نیازمند نگرشی یکپارچه، چندبعدی و عدالت محور است که در آن توسعه اقتصادی و اجتماعی به صورت توامان و در چارچوبی مشارکتی دنبال شود.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، محلات فرسوده ، توسعه اقتصادی ، توسعه اجتماعی ، حکمرانی محلی